Modele praktike të përgjigjeve ndaj pyetjeve të fëmijëve rreth besimit

Përgjigjet Përgjigjet të cilat gjenden në këtë kapitull, në esencë, u drejtohen prindërve dhe të gjithë atyre të cilët luajnë rolin e edukatorit apo përmirësuesit, prej mësuesve. Në të vërtetë, ajo që kërkojmë nga ta është përshtatja e përgjigjes sipas moshës së fëmijës dhe aftësive të tij të të kuptuarit. Ne nuk mund t’i kufizojmë përgjigjet njëlloj për të gjitha moshat e fëmijëve, duke ditur që aftësitë e tyre të të përpunuarit të përgjigjeve dallojnë. Kësisoj ajo çfarë na intereson neve është shpirti i përgjigjes, përmbajtja e tyre dhe jo t’u përcillet atyre fjalë për fjalë.Shiko: “el Es’iletul aka’idijeh andel atëfel ue ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush (fq. 27). Gjithashtu, llojllojshmëria e të ligjëruarit të drejtpërdrejtë apo jo të drejtpërdrejtë, që të kemi mundësi t’ia paraqesim përgjigjen lexuesit të nderuar sa më gjithëpërfshirëse, që më pas lexuesi të kapë thelbin e tyre dhe t’ia ndryshojë formën dhe ia përshtat në mënyrën më të mirë që përputhet me fëmijën e tij.

Për t’u përgjigjur pyetjeve të fëmijëve, që kanë të bëjnë me shtyllat e besimit, duhet që prindërit të kenë së paku njohuritë themelore fetare, të cilat ua mundësojnë atyre bartjen e këtyre kuptimeve deri te fëmijët e tyre, duke u shpjeguar dhe përshtatur aftësive të tyre të të kuptuarit. Sfida, me të cilën ballafaqohen edukatorët në përgjithësi, nuk është gjetja e njohurive, por sfidë për ta është përçimi i këtyre njohurive deri te fëmijët në atë formë që t’u përshtatet mentalitetit të tyre, me metodika që i përputhen kohës, vendit apo ndodhive në të cilat jetojnë ata.

Në vijim kemi prezantuar disa nga pyetjet, jo të gjitha normalisht, por më të rëndësishmet dhe më të shpeshtat të parashtruara nga fëmijët. Jemi përpjekur të zgjedhim përgjigjet më të mira sipas këndvështrimit tonë dhe assesi nuk pretendojmë se janë përgjigjet më shembullore, por janë modele nga të cilat prindërit mund të fillojnë pikënisjen e tyre e të vazhdojnë më tej. Gjithsesi, këto përgjigje mund të përmirësohen, korrigjohen, fshihen apo t’u shtohen elemente të tjera.

Vërejtje!
Kushdo që mendon se parashtrimi i këtyre pyetjeve të vështira nga fëmijët është si pasojë e ndonjë të mete përgjatë edukimit të tyre, ai gabon, pasi kjo gjendje te fëmijët llogaritet si fenomen që tregon shëndetin e tyre të plotë, zhvillimin e tyre normal dhe ndërtimin e rrjedhshëm të mentalitetit të tyre dhe aftësive të tyre logjike. Të metat edhe nëse gjenden, ato janë në paaftësitë e prindërve në përthekimin e zhvillimit të fëmijës, hapjes së horizonteve të mendjes së tyre dhe njoftimit të tij me përbërësit e këtij kozmosi dhe krijesave përreth tij.“Hel tifëli mulhid”, përgatitur nga komisioni i thirrjes elektronike për në Islam. Rrjedhimisht, prindërit e kanë për detyrë që të bashkëveprojnë me fëmijën me zell të madh dhe të ofrojnë përgjigje sa më bindëse, qofshin edhe pjesërisht, pasi përgjigjet bindëse qofshin edhe pjesërisht do ta ndihmojnë fëmijën të qëndrojë i paepur në të gjitha sferat si mendore, psikike apo shoqërore, në dallim nga përgjigjet e shtrembra apo replikat e mprehta të gabueshme, të cilat fëmijës vetëm se ia shtojnë dyshimet dhe përshtjellimet. Nga këto dyshime e paqartësi do të rrjedhin ngatërresa në sjellje e të meta në mendime.

Të metat e mëdha nuk vijnë papritmas me hov përnjëherë. A nuk e ke parë se si zjarri ndizet nga shkëndija të vogla? Kështu pra, shumë nga cilësitë e urryera te njerëzit mbijnë si filiza të njoma që ujiten me shpërfillje e zvarritje, e më pas rriten nga injorimi përgjatë jetës derisa të piqen e të çelin sythet e lulëzojnë dhe kështu rrënjët i kanë shtrirë në personalitet, por tashmë është vështirë largimi dhe çrrënjosja e tyre.Shiko: “Ed Davetu meherat ue funun” Shehateh Sakër, f. 340.

Pyetjet që kanë të bëjnë me besimin në Allahun

Me të vërtetë pyetjet më të shpeshta që vërtiten në mendjet e fëmijëve në fillim të vegjëlisë së hershme të tyre, janë pyetet që përqendrohen rreth Allahut të Lartësuar. Në vijim do të prezantojmë pyetjet më të shpeshta që ua parashtrojnë fëmijët prindërve të tyre.

Pyetje Kush është Allahu?

Fillimisht, është e udhës që mos ta presim fëmijën të na pyesë për Allahun, por të jemi ne iniciatorë që të flasim për Allahun gjithnjë, në çdo ndejë tonën. Sinqerisht, përgjigjja e duhur dhe e saktë për pyetjen e fëmijës për Allahun dhe cilësitë e Tij do të gdhend në zemrën dhe mendjen e tij besimin në Allahun dhe njëshmërinë e Tij . Kësisoj, mënyra më shembullore është t’i largohet fëmijës vëmendja nga vetë Qenia e Allahut te vëmendja në krijimtarinë e Tij, krijesat e Tij magjepsëse që tregojnë për Të, si p.sh.: qielli, retë, yjet, Dielli, Hëna, deti, pemët e të tjera.Mund të përfitohet nga libri: “Axhaib halkullah” Omer el Eshkar. Theksimi i mirësisë së Allahut dhe begatisë së Tij ndaj krijimit të tij (fëmijës), gjymtyrëve të tij, syve, veshëve, gojës, gjuhës, duarve, këmbëve dhe gjithë trupit të tij. I tregojmë atij që këtë qiell e ka krijuar Allahu, këtë tokë e ka krijuar Allahu, këto pemë i ka krijuar Allahu, derisa të mësohet me këto fjalë e të gjejë prehje në to. E, atëherë kur të na pyesë, kush është Allahu?! I përgjigjemi me shumë thjeshtësi: Allahu është Ai që ka krijuar çdo gjë përreth nesh dhe mbi ne, duke i dhënë shembuj të pafundë rreth krijesave.

Atëherë kur fëmijës ia kumtojmë dhe bëjmë me dije të gjitha këto krijesa magjepsëse, qiellore apo tokësore qofshin, dhe ia zbulojmë fshehtësitë e këtij sistemi të mahnitshëm dhe të këtij rregulli të përpiktë, i themi atij: A po e vërën këtë përsosmëri? Ai që i ka vendosur ligjet dhe ka rregulluar gjërat në këtë mënyrë të përkryer është Allahu . Më pas fëmija do ta njohë Zotin e tij me dituri e prova. I tregojmë atij, gjithashtu, që është Allahu Ai që ka krijuar çdo gjë dhe Asgjë nuk i shëmbëllen Atij, Ai është Mëshirëbërësi, Furnizuesi, më Bujari, Ai i ka të gjithë emrat dhe cilësitë më të mira dhe më të bukura. Ai është i vetmi që meriton të adhurohet, i pa shok. Ai Allahu, i do fëmijët dhe i ka urdhëruar të mëdhenjtë që të përkujdesen për ta, t’u bëjnë mirë e dobi atyre dhe gjithë njerëzve. Gjithashtu, Allahu do të na marrë në llogari për veprat tona; për të mirat do të na shpërblejë dhe për të këqijat do të na ndëshkojë. Ai është Allahu që e shpërblen punëmirin për veprat e tij të mira dhe e dënon punëkeqin për veprat e tij të këqija. Është e rëndësishme, po ashtu t’u mësohen fëmijëve suret e shkurta nga fundi i Kuranit, pasi ato përmbajnë përgjigjet më të mira për qenien e Allahut dhe cilësitë e Tij, “Ai (Allahu) as nuk lind, as nuk është i lindur. Dhe askush nuk është i barabartë (a i krahasueshëm) me Atë!” (Kuran, 112:3-4).

Mund t’i parashtrojmë fëmijës pyetje, duke i thënë:

Kush është ai që ta ka blerë këtë rrobë kaq të bukur?
Babai im, – do të thotë fëmija.
Po në shkollë kush të dërgon?
Babai im, – do të pohojë ai.
Po kur sëmuresh kush të shoqëron për te mjeku?
Babai im, – do të përgjigjet ai.
Po në pushime kush ta bën qejfin nëpër shëtitje?
Babai im, – do të vazhojë të përgjigjet ai…
Pra, yt atë qenka ai që kujdeset për të gjitha gjërat e tua?
Po, – do të miratojë fëmija.
Kësisoj është Allahu, ndonëse Atij i takon shembulli më i lartë, Atij i takon i gjithë sundimi, të gjithë ne jemi nën kujdesin e Tij, Ai është Allahu Krijuesi i çdo gjëje, çdo gjë që e sheh përreth teje është nga krijimtaria e Allahut. Dielli, Hëna, retë, detet, kodrat, njerëzit, kafshët, shpezët, të gjitha Ai i krijoi, po ashtu Ai i ka krijuar engjëjt edhe shejtanët. Allahu është Krijuesi i tërë gjithësisë, Ai është më Bujari, i Gjithëmëshirshmi që kujdeset dhe na mbikëqyrë neve, na do dhe na sjell vazhdimisht të mira e dobi.

Pyetje A ka Allahu pamje si të njeriut?

Jo, Ai Allahu nuk është si ne. Asgjë nuk i shëmbëllen Allahut, është Ai i cili më ka krijuar mua, ju ka krijuar juve, i ka krijuar të gjithë njerëzit, i ka krijuar pemët, lumenjtë, detet dhe çdo gjë që ekziston në këtë botë. Ai është burimi i fuqisë, nëse Ai do të bëjë diçka, mjafton t’i thotë asaj gjëje, bëhu dhe do të bëhet. Allahu është ndryshe nga njeriu, njeriu nuk ka mundësi të krijojë qenie njerëzore, kurse Allahu ka mundësi t’i krijojë ata dhe mund të bëjë çdo gjë që Ai do. Meqë askush në këtë botë nuk mund ta shikojë Allahun, kësisoj nuk mund ta përshkruajë se si duket Ai. Ne nuk kemi aftësi ta shikojmë Allahun me gjithë Madhërinë dhe Dritën e Tij, pasi aftësitë tona janë të kufizuara.
Më pas kërkojmë nga fëmija që të provojë t’i shikojë rrezet e Diellit pa i rrudhur apo i mbyllur sytë, duke e pyetur: a mundet që të vazhdojë dhe më tej ta shikojë Diellin pa ia hequr fare sytë atij? Sigurisht që jo, – do të përgjigjet. Atëherë i themi se ngjashëm është shembulli i shikimit në Allahun, o xhan! Dritën që buron nga Allahu nuk kemi mundësi ta përballojmë, por kur të hyjmë në Xhenet, do ta shohim Allahun me lejen e Tij, të Lartëmadhëruarit.
Mund të shfaqet nga fëmija këtu një farë mosbindje e plotë, duke thënë: Si nuk është asgjë sikur Ai, si nuk i shëmbëllen asgjë Atij? Atëherë, këtu duhet ta bindim atë me qetësi, duke i thënë se mendjet tona sado që të jenë të mëdha e të zgjuara, mbesin mendje njerëzish, të mangëta, do të dish vetëm atë që Allahu dëshiron që të dish, fundi i fundit, ne njerëz do të mbesim.

Mund t’i themi pastajse i pastër është Allahu nga çdo e metë! Por, sikur Allahu t’i ngjasonte njeriut do të sëmurej si ne, do ushqehej dhe do pinte si ne, do të vdiste pasi njerëzit vdesin. Prandaj, Allahu nuk sëmurët, nuk ha e as nuk pi, nuk vdes, por Ai është i Gjalli përgjithmonë, Ai është Krijuesi i qiejve, i Tokës dhe i çdo gjëje në këtë kozmos, për këtë arsye nuk i shëmbëllen asgjë Atij. Përsëri mund ta pyesim fëmijën se a mundemi ne njerëzit t’i themi ndonjë gjëje, bëhu e pastaj ajo të bëhet? Sigurisht që jo, – do të përgjigjet. Kështu do të vijmë në përfundim me fëmijën që Allahu nuk është si njeriu, por Ai është Krijuesi Madhështor.
Gjersa vazhdojmë të bisedojmë, i themi fëmijës se të dëgjuarit tanë është i kufizuar, ne nuk dëgjojmë vetëm se brenda një frekuence dhe largësie të caktuar, sepse sikur të dëgjonim çdo gjë, do të stërmundoheshim. Shikimi ynë është i kufizuar, ne nuk shohim vetëm se nga një distancë e caktuar, po ashtu ne nuk mund të shohim prapa objekteve të ngurta, murit p.sh. Rrjedhimisht, sikurse që dëgjimi dhe shikimi ynë është i kufizuar, po ashtu edhe mendjet tona janë të kufizuara. Ato nuk i perceptojnë gjitha gjërat, padyshim mendja e njeriut është e kufizuar nuk kap çdo gjë. Që kur Allahu i Lartësuar i ka krijuar njerëzit e deri më sot, vazhdon të jetë pjesa e mosnjohurive nga njeriu shumë më e madhe se sa pjesa e njohurive të tij. Shembull kemi shpirtin që ndodhet në trupin e njeriut, edhe pse është kaq afër nesh ne nuk kemi mundësi ta paramendojmë apo ta njohim realitetin e tij. Kështu që pasi çështja jonë është kësisoj, brenda nesh, atëherë vallë, si qëndron çështja për diçka jashtë nesh?!
Si përfundim, kuptojmë që mendja e njeriut përderisa është e kufizuar, atëherë nuk ka aftësi që ta perceptojë vetë Qenien e Allahut të Lartësuar. Kësisoj, të folurit për pamjen e Allahut assesi nuk bëhet përmes imagjinatës, logjikës apo iluzioneve, por Allahun e njohim vetëm përmes Shpalljes dhe Kurani e ka të prerë këtë tematikë, siç thotë Allahut i Lartësuar: “Asgjë nuk i përngjan Atij dhe Ai është i Gjithëdituri, Gjithëshikuesi.” (Kuran: 42:11). Rrjedhimisht, pasi Allahu nuk është si ne dhe nuk i ngjason ndonjë gjëje, kjo shpie detyrimisht në madhërimin e Allahut të Cilin e kemi detyrë ta duam, të shpresojmë nga Ai dhe të frikësohemi prej dënimit të Tij. Kjo Madhështi e Tij shfaqet në shesh kur e kuptojmë që shikimi i Tij në Xhenet është, pa diskutim, begatia më e madhe e banorëve të Xhenetit.

Pyetje Kush e ka krijuar Allahun?

Sikur të bëhej kjo pyetje se kush e ka krijuar Allahun, atëherë do bëhej gjithashtu pyetja se kush e ka krijuar Krijuesin, apo jo? Kështu që, patjetër duhet ta kuptojmë që nga cilësitë e Krijuesit është se Ai nuk është i krijuar, por është Ai, Allahu që i ka krijuar të gjitha krijesat. Sikur të ishte Krijuesi i krijuar, atëherë nuk do ta adhuronim, apo bindeshim urdhrave të Tij. Gjegjësisht, pyetja se kush e ka krijuar Allahun është pyetje jo e saktë, pyetje boshe, e kështu pyetjet boshe janë të pakuptimta. Ngjashëm sikur të të pyesë ty ndokush, sa është gjatësia e brinjës së katërt të trekëndëshit? Nuk është e çuditshme që këtu nuk ka hapësirë për përgjigje, pasi vet emri i trekëndëshit tregon që i ka vetëm tri brinjë. Kësisoj, ana e gabimit të pyetjes se kush e ka krijuar Allahun është pasi fjala i krijuar dhe fjala Allahu nuk bashkohen në asnjë mënyrë. Allahu, Zoti, nuk krijohet, procesi i krijimit bie mbi krijesat, e kurrsesi mbi Krijuesin, askush nuk mundet të krijon Zotin, pasi atëherë do të ishte edhe Ai gjithashtu një krijesë. Allahu ekziston dhe është Ai i Cili nuk ka pasur fillim dhe para të Cilit nuk ka pasur asgjë dhe është Ai i Cili nuk ka mbarim dhe pas të Cilit nuk ka asgjë.

Ta zëmë që po supozojmë – në diskutim e sipër – që ndodhet një “krijues” i Allahut të Lartësuar! Atëherë do të rrjedhë pyetja e pambarim, po “krijuesin” e “krijuesit” të Krijuesit kush e krijoi? Më pas, po “krijuesin” e “krijuesit” të “krijuesit” të Krijuesit kush e krijoi?! E kështu me radhë, cikël të pyetjeve të pafundme, e padyshim kjo është e pamundur. Sa për afrim do të marrim shembullin e ushtarit dhe plumbit. Një ushtar dëshiron të gjuajë në shenjë, por që të gjuajë në shenjë duhet paraprakisht të marrë lejen e ushtarit që gjendet sipër tij. Ndërsa ushtari në fjalë që t’i japë leje që ai të gjuajë, duhet edhe ky gjithashtu të kërkojë lejen e ushtarit që gjendet sipër tij; e kështu me radhë deri në pafundësi. Tani shtrohet pyetja: ushtari a do ta gjuajë plumbin në shenjë apo jo? Natyrisht që jo, pasi asnjëherë nuk do të mbërrijë tek ushtari që t’i japë lejen të gjuajë në shenjë. Sikur të mbaronte vargu i personave te një njeri, që nuk ka sipër tij askënd tjetër, me fjalë të tjera s’ka nevojë të marrë leje që të gjuajë, atëherë ai do të jepte leje për shtimin në shenjë dhe do të mbaronte çështja me plumbin e gjuajtur. Kësisoj pa këtë njeri, pa marrë parasysh se sa është numri i personave, plumbi nuk do të gjuhej, sepse ata janë sikur zerot të radhitura njëra pas tjetrës, sado shumë që të jenë ato, edhe sikur të mbërrijnë një cak që s’i shihet fundi, përsëri pa vlerë do të mbesin, derisa të mos vendoset para tyre numri një apo një shifër tjetër përveç zeros.

Pyetje Nga ka ardhur Allahu?
Sa është mosha e Tij?
Çfarë kishte përpara Allahut?

Pasi e mësove tani, o i dashur, që Allahu nuk është i krijuar, atëherë gjithsesi Ai as nuk lind dhe as nuk është i lindur. Ai nuk ka fillim dhe as fund. Kësisoj, Ai nuk ka moshë siç kemi ne njerëzit, sepse Allahu është Krijuesi, Madhështori, është Ai që nuk ka nevojë për asgjë, i Madhi, është Zotëruesi i fuqisë, shumë i Fuqishëm, i Plotfuqishmi, Mëshirëbërësi, i Cili i ka gjithë emrat më të bukur dhe cilësitë më të larta, i ka cilësitë të plota nga çdo anë pa asnjë mangësi. Pra, Allahu i Lartësuar është Ai që e solli në ekzistencë botën, krijesat dhe tërë gjithësinë.

Allahu është i Pari, i Cili nuk ka pasur fillim dhe para të Cilit nuk ka pasur asgjë. Ai është i Fundit, i Cili nuk ka mbarim dhe pas të Cilit nuk ka asgjë. Allahu i Lartësuar thotë: “Ai është i Pari dhe i Mbrami, i Dukshmi (me argumente) dhe i Padukshmi (me sy). Ai është i Dijshëm për çdo gjë!” (Kuran, 57:3). Allahu i Lartësuar nuk përkufizohet nga koha e as nga vendi. Koha si krijesë e Allahut nuk dallon nga krijesat e tjera. Nuk është e mundur për krijesat që ta përkufizojnë apo rrethojnë Krijuesin e tyre të Lartësuar, por Allahu është jashtë krijesave të Tij, Ai i ka të gjitha cilësitë e plota dhe të bukura. Është e udhës që të merret parasysh këshilla profetike, në këtë rast, siç përcjell Ebu Hurejra (Allahu qoftë i kënaqur me të!) se Profeti ka thënë: “I vjen shejtani ndonjërit prej jush dhe i thotë: -Kush e krijoi këtë? Po këtë kush e krijoi? Derisa t’i thotë: -Kush e krijoi Zotin tënd? Nëse çështja mbërrin këtu, atëherë le të kërkojë besimtari mbrojtjen e Allahut ndaj shejtanit të mallkuar dhe le të ndalojë aty.”Shiko: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 49. Të kërkuarit e mbrojtjes së Allahut në këtë rast dhe orientimit të mendimeve të fëmijës në një çështje tjetër në formë jo të drejtpërdrejtë, që të mos vazhdojë të hutohet me këto lloj pyetjesh është gjithashtu nga përgjigjet e rëndësishme, në këtë rast. Mënjanimi i mendimeve nuk është si pasojë e mosprezencës së përgjigjes, por është me qëllim të mbylljes së portës së vesveseve.

Pyetje A është Allahu mashkull apo femër?

Siç e qartësuam dhe më herët, duhet të përpiqemi shumë që ta largojmë të menduarit e shumtë të fëmijës rreth Qenies së Allahut, duke ia orientuar mendimet e tij në gjëra nga të cilat përfiton dhe i sjellin dobi. Pëlqehet këtu që t’i sqarohet fëmijës se çështja e gjinisë, mashkull apo femër është nga domosdoshmëritë e dallimit në mes të grupeve dhe llojeve të krijesave, të gjallesave. Allahu është Ai që u dha këtë veçori krijesave të Tij, siç thotë Ai i Lartësuari: “Ai krijon çiftet, mashkull e femër.” (Kuran: 53:45).

I pastër dhe i Lartësuar është Allahu nga kjo ndarje, madje ka dhe krijesa të tjera të cilat nuk kanë gjini, siç janë engjëjt p.sh., apo qielli, retë, ajri, apo uji; të gjitha këto nuk kategorizohen në gjini as mashkull e as femër. Rrjedhimisht, kur ka krijesa – me gjithë mangësitë e tyre – që nuk pranojnë të ndahen në gjini, atëherë Allahu është edhe më parësor që të mos ketë gjini, siç thotë Ai: “Asgjë nuk i përngjan Atij dhe Ai është i Gjithëdituri, Gjithëshikuesi.” (Kuran, 42:11).

Pyetje Pse të besojmë në ekzistencën e Allahut?
Çfarë e vërteton ekzistencën e Tij?

Besimi në Allahun e Madhëruar është natyrshmëri e çiltër njerëzore, të cilën s’mund ta mohoj askush. Dëshmitë për ekzistencën e Allahut janë të shumta, aq sa njerëzit vazhdojnë të zbulojnë prova të njëpasnjëshme për ekzistencën e Tij, secili sipas profesionit dhe fushës së tij të caktuar. Dëshmitë e natyrshmërisë së çiltër në brendësinë e njerëzve e vërtetojnë ekzistencën e Allahut. Allahu i Lartësuar në librin e Tij fisnik thotë: “Drejtohu me përkushtim në fenë e pastër monoteiste, natyrën fillestare, në të cilën Allahu i ka krijuar njerëzit.” (Kuran, 30:30). Çdonjëri prej nesh has në një forcë të brendshme që i flet për madhështinë e Allahut, fuqinë e Tij dhe kujdesin e Tij për ne. Ndërsa dëshmitë shkencore reale të perceptuara nga shqisat e mbështesin ekzistencën e një sistemi të përkryer në këtë kozmos. Ky sistem i përkryer me këtë përpikëri patjetër duhet që të ketë një Krijues. Ngase kush i solli në ekzistencë të gjitha këto krijesa dhe u kujdes për to? Përgjigjja mund të jetë në disa forma:

Së pari, këto krijesa erdhën dhe u krijuan rastësisht pa ndonjë shkak të jashtëm që do i sillte ato në ekzistencë; kështu që askush nuk do të dinte se si u krijuan të gjitha këto gjëra.
Së dyti, mund të jetë që të gjitha këto gjëra e sollën veten e tyre në ekzistencë dhe u kujdesën vetë për çështjet e tyre.
Së treti, këto krijesa kanë një Krijues i cili i solli në ekzistencë. Kur i vështrojmë këto tri mundësi e kuptojmë se e para dhe e dyta janë të pamundshme, e kështu mbetet patjetër përgjigjja e tretë si e vetme e qartë dhe e saktë, e cila pohon se këto krijesa i ka krijuar Krijuesi i tyre që është Allahu i Madhëruar, siç është cekur në Kuranin fisnik, kur thotë Allahu i Lartësuar: “A mos vallë, ata janë krijuar nga hiçi apo mos janë ata krijues të vetvetes?! A mos vallë ata kanë krijuar qiejt dhe Tokën?! Nuk është kështu, por ata nuk janë aspak të bindur.” (Kuran, 52:35-36).

Nga argumentet e tjera të kapshme nga shqisat rreth ekzistencës së Allahut të Madhëruar është, gjithashtu, përgjigjja e Allahut ndaj lutjeve. Po ashtu, përsosmëria në krijimin e qiejve dhe të Tokës, siç thotë Allahu i Lartëmadhëruar: “Me të vërtetë, në krijimin e qiejve dhe të Tokës dhe në ndërrimin e natës e të ditës, ka shenja për mendarët.” (Kuran, 3:190). Po ashtu, përpikëria në krijimin e njeriut, ku Allahu i Lartësuar thotë: “Po edhe në vetet tuaja – a nuk e shihni vallë?” (Kuran, 51:21). Gjithashtu, në krijimin e yjeve, kodrave, kafshëve dhe krijesave të tjera, të gjitha tregojnë për përsosje nga Krijuesi, i lavdëruar dhe i pastër është Ai nga çdo e metë! Shenjat e Allahut janë të shpërndara në horizonte, në vetet tona, në frute e gjithandej, që të gjitha dëshmojnë për ekzistencën e Allahut, të Vetëm, Një i Pashok. Kësisoj ekzistenca e gjithë këtyre krijesave duhet të ketë një qëllim dhe cak se pse janë krijuar. Arsyeja pse janë krijuar është që ta adhurojnë Allahun të Vetëm, duke mos i shoqëruar Atij asgjë.

Mund t’i rrëfejmë ndodhinë e Ebu Hanifes (Allahu e mëshiroftë!) kur disa njerëz i kërkuan atij t’i dëshmojë teuhidin rububijeh, ku ai u drejtohet atyre dhe u thotë:
– Më lejoni – para se të flas rreth kësaj tematike – o ju njerëz! Anija në lumin Tigër, shkoi dhe u mbush me ushqim, pajisje e gjëra të tjera vetë dhe u kthye gjithashtu vetë, po ashtu vetë u ndal në port, u shkarkua dhe u kthye përsëri; të gjitha këto lëvizje u bënë pa udhëheqjen e askujt.
– Është e pamundur! S’ka mundësi kurrë! – u përgjigjën njerëzit. Atëherë u tha:
– Nëse për një anije është e pamundur, më thoni vallë, si është e mundur e gjithë kjo harmoni e çdo gjëje në këtë botë me çdo gjë që ka nën të dhe mbi të?!Shiko: “Sherhul akide et tahavijeh” Ibn Ebil Iz el Hanefij, me recensim të Ahmed Shakir, f. 35. Prandaj, është e pakuptimtë dhe pamundur që i gjithë ky krijim i përsosur me përpikëri të jetë pa Krijues të Gjithëfuqishëm, të Gjithëditur.
Gjithashtu mund t’i thuhet fëmijës, atëherë kur të ndieje dhimbje barku, a nuk e kupton se je i uritur, e vetvetiu do të kërkosh për ushqim që të ngopësh barkun? Apo kur të jesh i etur, a nuk do të kërkosh për atë që ta shuan etjen? Apo kur ta nuhasësh ndonjë aromë të këndshme a nuk do të ndihesh i lumtur? Apo kur të nuhasësh ndonjë aromë të keqe, a nuk ndihesh i shqetësuar? Apo kur t’i vështrosh lulet e trëndafilat, qiellin dhe natyrën përreth, a nuk do ta ndjesh gëzimin e harenë? Kështu pra, o i dashuri im, ne vetvetiu ndiejmë që kemi nevojë për një Zot Madhështor, tek i Cili kthehemi e përgjërohemi vazhdimisht kur të kemi nevojë për Të, që të gjejmë prehjen e sigurinë. Atëherë kur të ndihemi të pikëlluar e të mërzitur, ne vetvetiu drejtohemi tek Allahu duke e lutur Atë, e nëse do ndihemi të lumtur përsëri i drejtohemi Atij me falënderim e mirënjohje. Pyetjet e fëmijëve rreth besimit.

Pyetje A dëgjon Allahu,sheh apo flet si ne?

Sigurisht që Allahu flet, dëgjon dhe shikon, siç thotë Ai i Lartësuari: “Allahu i ka dëgjuar fjalët e asaj, që diskutoi me ty për burrin e vet dhe iu ankua Atij.” (Kuran, 58:1). Dhe thotë: “(Allahu) tha: ‘Mos u frikësoni! Në të vërtetë, Unë jam me ju, dëgjoj dhe shoh’.” (Kuran, 20:46). Dhe thotë: “Ai, me të vërtetë, i sheh mirë ato që punoni ju.” (Kuran, 11:112). Mirëpo e folura e Tij nuk është si të folurit tanë, po ashtu shikimi dhe dëgjimi i tij nuk është si i yni, pasi Allahut nuk i ngjason askush nga krijesat e Tij.

Ai i dëgjon të gjitha zërat sado që të jenë të ulëta, Ai i sheh të gjitha gjërat, sado që të jenë të largëta, Allahu dëgjon çdo gjë edhe sheh çdo gjë. Dëgjimi dhe shikimi i Tij nuk i përngjan dëgjimit dhe shikimit të krijesave e që është i mangët dhe i dobët. Kjo pasi Allahut “Asgjë nuk i përngjan Atij dhe Ai është i Gjithëdituri, Gjithëshikuesi.” (Kuran, 42:11). Do ishte mirë që ndërkohë të bëhet lidhshmëria me virtytet drejtpërdrejt me temën në fjalë, duke i thënë se Allahu dëgjon dhe sheh çdo gjë, a na takon neve të flasim gjëra që nuk e kënaqin Atë, apo të na shikojë Ai në gjendjen që nuk na takon?!

Pyetje A ka Allahu uri apo etje?

Allahu i Madhëruar i ka të gjitha cilësitë e plota dhe të përkryera, Atij nuk i atribuohet asnjë cilësi e mangët. Sigurisht uria dhe etja janë manifestime të mangësisë dhe dobësisë, kështu që nuk lejohet t’i atribuohen Allahut cilësitë e dobësisë. Allahu nuk ka nevojë për ushqim e pije,Shiko: “el Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush (fq. 35) pasi Allahu është Krijuesi i çdo gjëje dhe nuk ka nevojë për ndonjë gjë, se sikur të kishte nevojë për ndonjë gjë, atëherë nuk do të ishte Zot. Allahu është “Es Samed”, është Ai të Cilit i drejtohen krijesat për çdo nevojë, meqenëse është i Fuqishëm dhe ka mundësi ta bëjë atë që i kërkohet. I Përkryeri që i ka të gjitha cilësitë të përsosura në shkallën më të lartë. Ai i Cili nuk ka asnjë të metë. I Përhershmi, që nuk ka pasur fillim dhe nuk ka mbarim. Ai që nuk ka nevojë për asgjë, por të gjitha krijesat kanë nevojë për Të. Ai që nuk ka brendësi. Ai pra nuk ha dhe nuk ka nevojë për ushqim e as për pije, i Pasur është Ai nga çdo gjë.

Mund t’i thuhet gjithashtu që nuk ka hapësirë për krahasim në mes të krijesave dhe Krijuesit. Nuk është me doemos që çdo gjë që zbulojmë apo shpikim t’i ketë edhe cilësitë tona apo formën tonë, apo jo? Kështu pra, Allahu nuk ka uri e as etje. Më lejo të të pyes diçka – i drejtohemi fëmijës -, kush e ka shpikur biçikletën? Do të përgjigjet se e ka shpikur prodhuesi i saj, sigurisht. Shkëlqyeshëm, eja tani biri im (bija ime), le të imagjinojmë së bashku që biçikleta flet dhe e pyet shpikësin e saj: -Çfarë hani apo pini ju? Vallë, çfarë do t’i themi biçikletës?! Do t’i themi asaj se kjo çështje nuk është e jotja, nuk të hyn fare në punë, apo çfarë do të përfitoje tek e fundit sikur ta dije? Ta zëmë sikur po të përgjigjemi, vallë a përvetësove aftësi të tjera përveç atyre themeloreve të rolit tënd të caktuar, që janë të ecësh me shpejtësi dhe pa pengesa?

Shkëlqyeshëm! Pra kështu, o i dashuri im, Allahu na ka krijuar ne për një rol të caktuar që është: “Xhindet dhe njerëzit i kam krijuar vetëm që të Më adhurojnë.” (Kuran, 51:56). Këto lloj pyetjesh nuk do të na ndihmojnë të përmbushim rolin e caktuar për ne nga Krijuesi ynë. Përkundrazi, këto pyetje do të na zhvendosin mendjet tona nga roli ynë i kërkuar nga Krijuesi në gjëra të tjera të cilat na lënë pas. T’i kthehemi shembullit tonë imagjinar të biçikletës, a thua kur do të drejtohej biçikleta që të na pyesë ne? Atëherë kur të ketë ndonjë prishje apo jo, ajo i drejtohet shpikësit të saj që t’i rregullojë të metat, sigurisht. Prandaj ne i drejtohemi Allahut të Lartësuar me lutje kur të na kaplojë plogështia në adhurimin e tij, apo kur të na godasë ndonjë dëm i caktuar.

Pyetje Sa është fuqia e Allahut?

Nëse flasim për fuqinë apo forcën e kufizuar atëherë ne po flasim për një cilësi të mangët me të meta, pasi kufiri i fundit i forcës është fillimi i dobësisë së saj, kurse dobësia nuk i takon Allahut të Plotfuqishëm. Allahu ka fuqi absolute të pafundmë dhe Ai nuk është i Tillë që ta bëjë ndonjë gjë Atë të paaftë (pa mundësi për të vepruar), i pastër nga çdo e metë është Ai. Allahu i Madhëruar thotë: “A nuk e di ti se Allahu është i Fuqishëm për (të bërë) çdo gjë?!” (Kuran, 2:106).

Kur Ai do diçka i thotë asaj: bëhu, dhe bëhet! Allahu është i Plotfuqishëm për çdo gjë, sepse Ai është Krijuesi i çdo gjëje, Ai nuk është i Tillë që ta bëjë Atë ndonjë gjë të paaftë (të pa mundur për të vepruar) në tokë e as në qiell. Fuqia e kufizuar është fuqia e krijesave, pasi është fuqi e krijuar, kurse fuqia e Krijuesit, nuk ka kufi e as mangësi, kësisoj vetëm Allahut i takon e drejta për tu adhuruar, për ta lutur apo drejtuar Atij me kërkesa, sepse vetëm Ai është i Gjithëfuqishëm që t’ua plotësojë kërkesat krijesave, për t’i furnizuar ata, për t’u përmbushur dëshirat dhe për t’u kujdesur për çështjet e tyre.Shiko: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 31; shiko dhe “Muhtesar el fikhi el islamij” Muhamed et Tuvejxhrij, f. 58.

Pyetje Ku është Allahu? Po madhësia e Tij sa është?

Pasi ta kuptojë fëmija në vegjëli se Allahu është Ai që e ka krijuar, se Allahu i do shumë fëmijët dhe se Ai i ka begatuar ata me shumë mirësi, mund t’i sqarohet atij që Allahu është mbi qiell. Siç thotë Allahu : “A jeni të sigurt se kush është mbi qiell (Allahu)…?” (Kuran, 67:16). Pra, i Lartësuari është mbi qiell, ndërsa dituria e Tij përfshin çdo vend. Thotë Allahu i Madhëruar: “Ai është me ju kudo që të gjendeni; Ai sheh gjithçka që bëni.” (Kuran, 57:4). Duhet pasur kujdes që të mos themi Allahu është në çdo vend, pasi kjo nënkupton që Ai është brenda çdo gjëje, pa dyshim që kjo është një e pavërtetë e madhe. Ne jemi të obliguar të pohojmë atë që është përcjellë në hadithet e sakta, siç thotë Muavije ibn el Hakem es Sulemi: “Kam pasur një tufë bagëtish të cilat i ruante një robëreshë e imja.

Një ditë, dola për ta kontrolluar tufën dhe pashë që ujku e kishte grabitur një prej tyre. Unë jam njëri prej bijve të Ademit (d.m.th.: kam natyrë njerëzore), prandaj u zemërova dhe e godita rëndë robëreshën. Pastaj erdha tek i Dërguari, i tregova për atë që bëra dhe ai e cilësoi veprimin tim gabim të madh. Unë i thashë: ‘O i Dërguari i Allahut, a ta liroj nga robëria?’ Tha: ‘Ma sill këtu!’ E solla atë dhe atëherë Profeti e pyeti: ‘Ku është Allahu?’ Ajo tha: ‘Mbi qiell (në lartësi).’ I tha: ‘Kush jam unë?’ Tha: ‘Ti je i Dërguari i Allahut.’ Pas kësaj më tha: ‘Liroje, sepse ajo është besimtare’.” Shënon Muslimi (537) Megjithëse Ai është mbi qiell, Ai ka mundësi të na shikojë dhe të na dëgjojë në çdo vend. Të theksuarit e vazhdueshëm te fëmijët që Allahu na mbikëqyr ne çdoherë, e zhvillon te fëmija përmbajtjen e brendshme dhe e bën tek ai mbikëqyrjen e Allahut burim të ndërgjegjes.

Kurse për sa i përket madhësisë së Tij, assesi Allahu nuk krahasohet me asgjë prej krijesave të Tij. Allahu është më i Madhi sesa çdo gjë, më i Madh se të gjitha krijesat, sado që të jenë të mëdha ato, Krijuesi i tyre është më i Madh. Ai është që i bën kodrat hi e pluhur, i lëviz detet, e urdhëron ujin të futet brenda tokës, nuk ndodhë ndonjë gjë në kozmos vetëm së me lejen dhe dëshirën e Tij, të Lartësuarit. Allahu nuk ka nevojë për krijesat, qielli është krijesë nga krijesat e Allahut, ndërsa ekzistenca e Tij mbi qiell nuk nënkupton kufizimin i Tij në qiell, Ai nuk ka nevojë për qiellin, pasi Ai është i Pasur nga çdo gjë.Shiko: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 32, 45

Pyetje Si ka mundësi që Allahu na shikon ne, ndërsa ne nuk e shohim Atë?

Shqisa e shikimit të cilën Allahu na e ka dhënë në këtë botë është e dobët, shumë gjëra nuk mund t’i shohim përmes saj; kësisoj e vëren se si njeriu e përdor mikroskopin dhe mjete të tjera zmadhuese. Atëherë kur njeriu është i paaftë t’i shikojë disa gjëra të krijuara, është edhe më parësore që të jetë i paaftë që ta shikojë Allahun e Lartësuar. Aftësitë e njeriut në këtë botë nuk ia mundësojnë atij ta shohin Allahun. Ne nuk kemi mundësi ta shohim Allahun, mirëpo ne e besojmë Atë dhe besojmë që Ai është Mëshirëbërës dhe na do ne. Ai është i Forti, i Gjithëfuqishmi që është i aftë për çdo gjë dhe Ai di çdo gjë. Ai e di që ne tani po flasim për Të, Ai është më i Larti, shumë lart mbi ne. Ai na shikon të gjithë ne përnjëherë. Siç mund të jetë shembulli i një njeriu të hipur mbi kulm të ndërtesës i cili i vështron të gjithë njerëzit në rrugë, ndonëse ata nuk e shohin atë. Allahu i Lartësuar na shikon ne, ndërsa ne nuk e shohim atë. Ka shumë gjëra të cilat ne nuk arrijmë t’i shohim edhe pse ato janë të pranishme.

I themi fëmijës se sytë tanë nuk mund të shohin çdo gjë. Ne nuk e shohim zërin, ndonëse ne e dëgjojmë atë, ne nuk e shohim ajrin edhe pse e ndiejmë atë; e kështu pra, sytë tanë nuk mund ta shohin Allahun në këtë botë, por shpresojmë që ta shohim Allahun në Xhenet, me lejen e Allahut. Atje do të kemi sy më të mirë të cilët na e mundësojnë ta shohim Allahun e Madhëruar, kësisoj pra, “Shikimet njerëzore nuk mund ta arrijnë Atë, ndërkohë që Ai i arrin shikimet e të gjithëve. Ai është Bamirës i pakufi dhe di çdo gjë.” (Kuran, 6:103).

Pyetje A i shikon Allahu të gjithë njerëzit kur ata janë shumë?

Që t’i përgjigjemi fëmijës në këtë pyetje, praktikisht e marrim fëmijën dhe qëndrojmë me të në rrugë, më pas i themi: -Eja, shiko njerëzit dhe na trego numrin e atyre të cilët po i shikon. Dhe e fillojmë numërimin e tyre bashkë me fëmijën. Më pas e marrim fëmijën dhe ngjitemi më lart, të themi në katin e dytë të shtëpisë, i kërkojmë t’i numërojë përsëri njerëzit të cilët po i shikon. Pastaj e marrim fëmijën dhe ngjitemi në kulm të ndërtesës dhe i kërkojmë t’i numërojë njerëzit të cilët po i shikon. Shtuar kësaj, i sjellim fëmijës edhe një palë dylbi që t’i shikojë njerëzit me pamje edhe me të mirë dhe t’i numërojë të gjithë me saktësi. Nga ky shembull ia sqarojmë atij që ne nuk mund t’i llogarisim gjërat përshkak të aftësive tona të kufizuara, kurse aftësia e Allahut është më e madhe dhe madhështore sesa aftësia e gjithë krijesave; gjithnjë duke ia gdhendur fëmijës “… se Allahu është i Fuqishëm për (të bërë) çdo gjë?!” (Kuran, 2:106).

Mund t’i parashtrojmë fëmijës një pyetje tjetër të kapshme nga shqisat ku i themi atij: -A beson se milingona mund të na shikojë ne me të gjitha detajet tona, apo ajo na shikon vetëm si një përfytyrim a hije? Do të përgjigjet që milingona nuk mund të shikojë nga ne vetëm se një pjesë të vogël të gishtit të këmbës nëse do gjendej në tokë, aq sa asaj mund t’i duket gishti sikurse një kodër e madhe. Mirë, më tutje e pyesim atë: -A mendon që milingona mund të na pyesë ne duke na thënë se si ka mundësi që ti na shikon, të gjithave përnjëherë? Përgjigjja jote do të ishte se kjo është shumë normale, pasi kjo përshtatet me aftësitë tuaja me të cilat të ka krijuar Allahu. Ndërsa aftësitë e milingonës janë të kufizuara, aq sa mund të ketë shumë shtëpi milingonash në disa anë dhe ti mund t’i vëresh ato me shumë lehtësi në të gjitha ato vende në të njëjtën kohë. Kurse milingona me aftësitë e saj të kufizuara mund të mos shikojë ashtu siç shikon ti. Prandaj, pasi ramë dakord që Allahut të Lartësuar nuk i ngjason asgjë dhe që Ai është i Plotfuqishëm të bëjë çdo gjë, nuk është e përshtatshme ta pyesim Allahun – me gjithë aftësitë tona të kufizuara të dobëta – për ndonjë gjë që për Allahun është shumë e zakonshme. Fuqia e Allahut është më Madhe dhe më Madhështore se fuqia e të gjitha krijesave dhe “…se Allahu është i Fuqishëm për (të bërë) çdo gjë?!” (Kuran, 2:106).

Pyetje Si ka mundësi që Allahu na shikon në shtëpitë tona, ndërkohë që dyert dhe dritaret e shtëpive janë të mbyllura? A i shikon Allahu njerëzit në errësirë?

Mund t’i përgjigjemi fëmijës duke e shtyrë atë që të shikojë ndonjë skenë nga ndonjë film ku shfaqen ushtarët me pajisjet e tyre ushtarake të cilët shohin natën përmes dylbive të posaçme për shikim gjatë natës. Apo ia shfaqim fëmijës ndonjë pamje se si shohin disa kafshë dhe shpendë përgjatë natës. Në disa filma të animuar të cilët i shikon fëmija a lodra me të cilat luan, gjenden disa rreze, p.sh.: laserike, përmes të cilave qartësohet çfarë fshihet pas gjërave, gjithashtu na mundësojnë t’i shikojmë gjërat në errësirë. Pastaj i themi fëmijës, a nuk po shikon se si njeriu, kjo krijesë e dobët, apo ndonjë krijesë e thjeshtë po arrin t’i shikojë gjërat nganjëherë në errësirë? Atëherë çfarë të themi për Zotin tonë i cili e ka krijuar njeriun dhe të gjitha krijesat e tjera?!“Minel jevm len tehrub min es’ileti tiflik el muhrexheh”, Abdullah Abulmuatij, f. 103. Allahu na ka dhënë forcën për t’i zbuluar këto gjëra, si atëherë të mos ketë Ai mundësi t’i shikojë gjërat në errësirë ndërsa Ai është i Plotfuqishmi, Gjithëvëzhguesi i çdo gjëje? Ai është më Madhështori, më i Madhi dhe fuqisë së Tij nuk i bën ballë dhe nuk arrin ta përkufizojë Atë asgjë.

Ia shfaqim fëmijës një pamje të rrezeve mjekësore dhe më pas i themi atij se njeriu, të cilin e krijoi Allahu, arriti ta shikojë kockën përmes fotografimit me rreze rëntgen, ndërkohë që ai gjendet i mbështjellë dhe i mbyllur mirë. Atëherë, si do të jetë çështja e Zotit tonë, i Cili e krijoi vet njeriun? Ai i Lartësuari sigurisht që na shikon ne në shtëpitë tona edhe sikur të gjitha dyert e shtëpive të jenë të mbyllura, pasi asgjë nuk i ngjason Allahut. Ai nuk është si njerëzit që ndërtesat e privojnë nga shikimi se çfarë ka brenda tyre. S’ka mundësi, në asnjë mënyrë, të jetë Krijuesi si krijesat, sepse Allahu i Lartësuar është i Gjithëfuqishëm të bëjë çdo gjë. Gjithashtu, është e udhës që kjo përgjigje t’i lidhet me virtytet e fëmijës, duke ia përforcuar anët e ndjenjës së mbikëqyrjes së Allahut dhe përkatësisë fetare të tij.

Pyetje A i di Allahu të gjitha punët tona? A i mbikëqyr Ai të gjithë njerëzit?

Vazhdimisht duhet t’i bëhet me dije fëmijës se Allahu i ka të gjitha cilësitë e bukura dhe të përkryera nga çdo anë pa asnjë të metë. Duhet që t’i mësohet atij se fuqia e Allahut është e pakufizuar, Ai është i Gjithëfuqishmi, i Plotfuqishmi, siç thotë Allahu i Lartësuar: “Allahu është i Fuqishëm për (të bërë) çdo gjë?!” (Kuran, 2:106). Pra, pasi fuqia e Tij është Madhështore, asgjë në Tokë e as në qiell nuk e bën Atë të paaftë (të pa mundur) për të vepruar ndonjë gjë. Ne nuk kemi mundësi assesi ta krahasojmë fuqinë e Tij me fuqinë e krijesave, sado që të jetë e madhe fuqia e krijesave, fuqia e Allahut është shumë më e madhe sesa ajo.

Sa për krahasim mund të marrim shembullin e kamerës dhe thjerrëzave të saj, ku ajo mund të regjistrojë çdo gjë të madhe a të vogël që është nën thjerrëzën e saj. Ndërsa, Allahu ka fuqinë më të madhe dhe Atij i takon shembulli më i Lartë, Ai mund t’i mbikëqyrë dhe vëzhgojë të gjithë njerëzit përnjëherë, në të njëjtën kohë, sepse fuqia e Tij është e pakufizuar, nuk ka fund, Allahu i Madhëruar di dhe dituria e Tij është gjithëpërfshirëse dhe e plotë nga çdo anë dhe për çdo gjë.Shiko: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 42.
Një shembull tjetër të cilin mund ta marrim, i themi fëmijës ta zëmë që diku ndodhet një kompani shumë e madhe e cila dëshiron t’i mbikëqyrë punëtorët e saj. Dhe kështu, kompania i vendos kamerat vëzhguese duke mos i njoftuar fare punëtorët e saj, kësisoj ajo i mbikëqyr të gjitha sektorët e kompanisë në të njëjtën kohë. Kur robi i shkretë të cilin e ka krijuar Allahu e arrin këtë shkallë, vallë a nuk mundet Krijuesi i këtij robi t’i mbikëqyrë të gjithë robërit e Tij, në të njëjtën kohë?

Pyetje Pse njeriu vdes, ndërsa Allahu është i pavdekshëm?A më do mua Allahu ashtu siç e dua unë Atë?

Vdekja është nga caktimet e Allahut të cilën ia ka caktuar krijesave të tij, ashtu siç thotë Allahu i Lartësuar: “Çdo shpirt do ta shijojë vdekjen dhe pastaj të gjithë do të ktheheni tek Ne.” (Kuran, 29:57).
Vdekja është dukuri e pandashme që tregon dobësinë e krijesave, kësisoj kjo dobësi nuk i takon Allahu të Lartësuar. Allahu nuk është i krijuar dhe nuk do të vdesë, ndërsa njeriu është i krijuar dhe do të vdesë. Jeta e Allahut të Lartësuar nuk është si jeta jonë, jeta jonë, në këtë botë, mbaron me vdekjen tonë, siç do vdesin të gjithë krijesat e tjera dhe do mbetet vetëm Allahu i Madhëruar. Jeta e Allahut është e plotë nga të gjitha anët që doemos rezulton që të gjitha cilësitë e Tij të jenë të plota, të përkryera nga çdo e metë, e prej tyre nga më të rëndësishmet është cilësia e jetës, që nuk vdesë kurrë.Shiko: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 54; shiko dhe: “Allahu hajun la jemut” Muhamed Ratib en Nebulsij, ueb-faqja: nabulsi.com

Allahu është Mëkatfalësi, Mëshirëbërësi i cili i do të mirët, të drejtit dhe të sinqertët. Thotë Allahu i Lartësuar: “O besimtarë! Nëse ndokush prej jush braktis besimin e vet, dijeni se Allahu do të sjellë njerëz, që i do dhe që e duan…” (Kuran, 5:54). Reflektohet nga dashuria e Allahut për robërit e Tij se Ai i nderon ata, i ruan dhe kujdeset për ta, i udhëheq çështjet e tyre, i furnizon dhe ua falë atyre gjynahet. Secili prej nesh e ndien dashamirësinë e Allahut dhe bujarinë e Tij. Allahu e do robin e Tij që i bindet, i afrohet Atij dhe i mbledh shkaqet që të përfitojë dashurinë e Tij; siç janë: kujdesi i faljes së namazeve, bamirësia ndaj prindërve, lëmosha, bamirësia ndaj njerëzve, sinqeriteti, leximi i Kuranit, përmendja e Allahut në mënyrë të rregullt, si dhe shumë punë tjera të mira. Kësisoj, çdonjëri që i bën këto vepra, Allahu i Lartësuar do ta dojë atë.

Pyetjet që kanë të bëjnë me besimin në engjëjtqë kanë të bëjnë me besimin në engjëjt

Kush janë engjëjt? Ç’formë kanë ata?

Engjëjt janë krijesa prej krijesave të Allahut të krijuar nga drita. Allahu i ka krijuar ata para se t’i krijojë njerëzit. Ata kanë dëshirë, mendje dhe krahë. Pamja e krijimit të tyre është e bukur. Ata kanë aftësinë e shndërrimit në formën e njerëzve, as nuk hanë, as nuk pinë. Janë robër të Allahut, të cilët bëjnë çdo gjë që urdhërohen. Ndahen në shkallë-shkallë, sipas vlerës të cilën e kanë. Më i miri prej tyre është Xhibrili (alejhis-selam), i cili është i autorizuar për bartjen e shpalljes te profetët (alejhimus-selam). Pastaj vijnë Mikaili, Israfili e të tjerë. Prej tyre janë edhe Ruajtësit, të cilit janë të urdhëruar t’i ruajnë robërit në çdo kohë. Numri i tyre është shumë i madh dhe secili prej tyre është i ngarkuar me ndonjë detyrë të veçantë për ta zbatuar.Shiko: “Alemul melaiketih el ebrar” Omer el Eshkar, f. 9, 12, 15, 16.

Si i kanë emrat engjëjt?

Numri i engjëjve është tejet i madh, nuk e di numrin e tyre askush pos Allahut të Madhëruar. Nga emrat e tyre njohim: Xhibrilin, Mikailin, Israfilin, Riduanin, Malikun (alejhimus-saletu ues-selam). Më pas gjenden: Mbajtësit e Arshit, Ruajtësit të cilët i regjistrojnë veprat, e shumë të tjerë.Shiko: “Alemul melaiketih el ebrar” Omer el Eshkar, f. 16.

Pse i ka krijuar Allahu ata?

Allahu i ka krijuar ata që të bëjnë mirë, janë tërë mirësi, nuk bëjnë keq, madje as që dinë të bëjnë keq. Engjëjt, në esencë, ndodheshin në qiell, por zbritja e njeriut në Tokë, i obligoi edhe ata të zbresin në Tokë, për t’i përmbushur detyrat e caktuara që ua ka obliguar Allahu; siç janë: ruajtja, kujdesi, mbikëqyrja, bartja, ndihma, kërkimi i faljes, marrjes pjesë në vendet e përmendjes së Allahut dhe detyra të tjera. Mund t’i thuhet fëmijës se engjëjt i kanë dy detyra kryesore, të cilat janë: adhurimi i Allahut të Lartësuar dhe udhëheqja e përkujdesja për çështjet e kozmosit.

Pse ne nuk i shikojmë engjëjt?

Njerëzit nuk kanë aftësi që t’i shohin engjëjt në formën e tyre të vërtetë në të cilën i ka krijuar Allahu. Kësisoj, engjëjt shndërrohen në formë të njeriut, me qëllim që të arrijë njeriu t’i shikojë dhe të bashkëveprojë me ta. Përmendim këtu Xhibrilin (alejhis-selam) që u shndërrua në formën e beduinit siç na përcillet në hadithin e njohur si hadithi i Xhibrilit që erdhi të na i mësojë çështjet e fesë.Shiko: “Hakikatul melaikeh” Ahmed en Nexhar, f. 54.

Xhindet kush janë?

Xhindet janë krijesa prej krijesave të Allahut, të cilët janë krijuar nga zjarri, janë të ngarkuar që t’i binden Allahut në urdhëresat e Tij dhe të largohen nga të ndaluarat. Janë krijesa të cilat do të vdesin siç vdesin të gjitha krijesat e tjera. Nuk kemi mundësi dhe aftësi që t’i shohim ata. Allahu i ka krijuar ata me aftësi të cilat dallojnë nga aftësitë e njeriut. Ata, p.sh.: kanë mundësi të fluturojnë, kanë mundësi të lëvizin me shpejtësi dhe kanë aftësi të shndërrohen në forma të ndryshme.Shiko: “Alemul xhin uesh shejatin” Omer el Eshkar, f. 11, 12, 22. Gjithashtu, dallon esenca nga ç’janë krijuar njerëzit prej xhindeve. Njeriu është krijuar nga dheu, xhindet janë të krijuar nga zjarri.

Kush janë më të fortë, engjëjt apo xhindet?

Krijimi i engjëjve është i vazhdueshëm, nuk vdesin derisa të ndodhë Kiameti, kurse xhindet vdesin më herët. Pasi qenka kështu, atëherë engjëlli i vdekjes është ai që do t’i marrë shpirtrat, me lejen e Allahut, derisa të vdesë edhe ai. “Allahu ua merr shpirtrat atyre që u ka ardhur çasti i vdekjes.” (Kuran, 39:42). Kësisoj, na bëhet e qartë se engjëjt nga kjo anë janë më të fortë. Madje edhe në jetën e kësaj bote, shejtanët (nga xhindet) u frikësohen engjëjve, mu siç ndodhi në betejën e Bedrit kur shejtani i pa engjëjt të cilët i dërgoi Allahu ndihmë për besimtarët, iu tha jobesimtarëve: “Djalli ua zbukuroi atyre veprat e këqija dhe u tha: ‘Askush në botë nuk do t’ju mund sot dhe unë jam mbrojtësi juaj.’ Mirëpo, kur u ndeshën dy ushtritë (me engjëjt përkrah besimtarëve), ai u kthye nga thembrat e tij dhe u tha (jobesimtarëve):‘Unë nuk kam të bëj me ju; unë shoh atë që ju nuk e shihni dhe i frikësohem Allahut, sepse Allahu ndëshkon ashpër’.” (Kuran, 8:48).

A vdesin engjëjt?

Po, engjëjt janë krijesa nga krijesat e Allahut. Kështu që, çdo gjë do të vdesë përveç Allahut të Lartësuar, të Gjallit, të Përjetshmit, Mbajtësit të gjithçkaje!Shiko: “Alemul melaiketih el ebrar” Omer el Eshkar, f. 9; shiko dhe: “Hakikatul melaikeh” Ahmed en Nexhar, f. 54. Thotë Allahu i Lartësuar: “Çdo gjë do të shkatërrohet, përveç Fytyrës (Qenies) së Tij!” (Kuran, 28:88). Kësisoj, të gjithë banorët e Tokës dhe banorët e qiellit do të vdesin, aq sa nuk do të mbesë askush tjetër përveç Allahut të Lartësuar, i Cili është i Gjalli, i Përjetshëm që nuk vdes kurrë.

Pyetjet që kanë të bëjnë me besimin në libra

Ç’janë librat qiellorë?

Librat qiellorë janë ata të cilët Allahu i ka zbritur te të Dërguarit e Tij (alejhimus-salatu ues-selam), që t’i përcjellin porositë e Shpalljes dhe të zbatimit të ligjeve të Tij. Ata janë udhëzim dhe mëshirë për krijesat, që të jenë të lumtur në këtë botë dhe në botën e ardhshme. Nga ata libra jemi njoftuar që Allahu ua ka zbritur fletushkat Ibrahimit (alejhis-selam), Davudit (alejhis-selam) Zeburin, Musës (alejhis-selam) Teuratin, Isës (alejhis-selam) Inxhilin dhe të Dërgurit tonë, Muhamedit Kuranin.Shiko: “El Iman bil kutub” Dr. Muhamed el Hamed, f. 4-5.

Pse ne kemi nevojë për Kuranin? Pse Kurani është shenjë mrekullie e përhershme?

Nëse ndonjë pajisje e thjeshtë e cila, tek e fundit, është prodhuar nga njerëzit ka nevojë për libra udhëzues, doracakë orientues se si të përdoret në mënyrën më të mirë, atëherë vallë, njeriu që është krijesë e Allahut, a nuk është më parësore që të ketë nevojë për libër udhëzues dhe orientues që t’ia tregojë atij rrugën e shpëtimit, suksesit dhe përmirësimit në këtë botë dhe botën tjetër. Allahu i Lartësuar thotë: “E si të mos dijë Ai që ka krijuar gjithçka, kur Ai njeh çdo gjë me imtësi dhe është i Gjithëinformuari?!” (Kuran, 67:14).
Ndërsa të qenët e Kuranit shenjë mrekullie e përhershme është ngase Profeti Muhamed është vula e profetësisë. Kështu që, patjetër duhej që të jetë mrekullia e tij e vazhdueshme, si pasojë se nuk ka më profet pas tij. Do duhej që të mbeste dëshmi sfiduese për krijesat deri në Ditën e Kiametit. Ndërsa provat e mrekullisë së Kuranit janë tejet të shumta. Nga më të rëndësishmet mund të theksojmë: mrekullia gjuhësore dhe retorike, ku përmes së cilës Allahu i sfidoi arabët, të cilët ishin prijatarët e gjuhës së kulluar dhe retorikës së mahnitshme. Ndërsa njerëzit dhe xhindet ishin të paaftë të sjellin diçka të ngjashëm me këtë Kuran madhështor, e këtu kemi prova për burimin hyjnor të Kuranit.

Pse Allahu nuk e mori përsipër që t’i ruajë librat e tjerë të mëhershëm?

Duhet ta dimë që Allahu i Lartësuar bën çfarë të dojë, Ai ka urtësi, nga e cila diçka dimë e diçka jo. Disa shenja të qarta tregojnë se librat e mëhershëm nuk ishin mrekullitë kryerore te profetët e kaluar, kësisoj vazhdimësia e tyre nuk ishte e kërkuar, shtuar kësaj që edhe ligjshmëria e tyre ishte e kufizuar në kohë dhe për njerëz të caktuar.Shiko dhe: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 105.

Cilat janë provat që vërtetojnë se nga Kurani nuk ka ndryshuar asgjë?

Kjo pyetje zakonisht nuk shtrohet vetëm se nga fëmijët të cilët janë në ciklin e lartë fillor e më tej. Kështu që duhet t’u sqarohet me qetësi dhe nga një pikënisje logjike, e cila ia vërteton atij saktësinë e Kuranit. I themi atij se gjërat kur përsëriten miratohen dhe kur përhapen atëherë vërtetohen. Kurani është përcjellë tek ne në atë formë që është e pamundur ta kapë ndonjë shtrembërim, pasi është përcjellë nga një grup njerëzish te një grup tjetër njerëzisht të cilët është e pamundur që të pajtohen për ndonjë gënjeshtër. Këtë e dinë të veçantët dhe të përgjithshmit dhe se muslimanët e trashëguan përcjelljen e Kuranit gjeneratë pas gjenerate. E mësonin së bashku në vendmësimet e tyre, e këndonin në namazet e tyre dhe ua mësonin fëmijëve të tyre, aq sa që ndonjë hoxhë i respektuar e serioz po të gabonte vetëm në një shkronjë nga Kurani, do të shpejtonin të vegjlit duke ia përmirësuar para të mëdhenjve; e kështu derisa mbërriti te ne, i pastër dhe i kulluar nga çdo shtesë, i ruajtur nga çdo mungesë a shtrembërim. Sikurse të pranohej mohimi i këtij argumenti, atëherë do të mohoheshin të vërteta të tjera të mëdha e të sakta, siç është ekzistimi i Profetit , shokëve të tij, sahabëve (Allahu qoftë i kënaqur me ta!) apo të famshmëve të tjerë përgjatë historisë. Këtë nuk e mohon askush nga mendjendriturit. Gjithashtu, Kurani përmban sfidën e Allahut shtruar njerëzve e xhindeve që të vijnë me një mrekulli sikur ky, e ata ishin të paaftë të bënin një gjë të tillë. Në tërë Kuranin nuk mund të gjesh asnjë mospërputhje, apo kundërthënie, apo mangësi. Në të gjen vetëm se mrekulli në ndodhi, ligje e dispozita edhe fjalë… E gjitha kjo dëshmon se ai nuk e ka zanafillën nga njerëzit punët dhe fjalët e të cilëve u vihet pas ndryshimi, kundërthënia e mangësia. Prandaj ai Kurani është nga Allahu dhe Ai e ka marrë përsipër ruajtjen e tij.

Pyetjet që kanë të bëjnë me besimin në profetët

Kush janë profetët?Kush janë profetët?

Ata janë njerëz nga bijtë e Ademit, Allahu u ka shpallur atyre profetësinë dhe i ka urdhëruar për ta përcjellë Shpalljen te popujt e tyre. Thirrja e tyre është që të adhurohet vetëm Allahu. I pari nga ata është Ademi (alejhis-selam) dhe i fundit është Profeti ynë Muhamedi . Numri i tyre është shumë i madh dhe Allahu i ka dërguar ata te të gjithë popujt të cilët kanë jetuar në Tokë, ashtu që në çdo periudhë nga periudhat e historisë kishte profet që e thërriste popullin e tij dhe i porosiste ata të shkonin për në rrugën e drejtë të shpëtimit.

Pse i ka dërguar Allahu profetët?

Allahu i ka dërguar profetët e Tij mëshirë për njerëzit, që t’i udhëzojnë ata dhe t’ua kumtojnë atyre porositë e Zotit të tyre. Profetët janë individë të njohur shumë mirë te popujt e tyre, saqë dëshmojnë për ata vetëm se me mirësi para se t’u shpallej atyre profetësia. Allahu i ka bërë profetët shëmbëlltyra të dukshme përballë njerëzve. U mësojnë njerëzve me moralin dhe sjelljet e tyre, ua shpjegojnë atyre çfarë u bën dobi dhe çfarë u bën dëm. Kësisoj, dërgimi i profetëve, ngritja e argumenteve ndaj krijesave dhe mbledhja e njerëzve në një fe të vetme, e cila është të adhuruarit e Allahut të Vetëm të pashok.Shiko dhe: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 123; shiko edhe “Hikmetu irsel er Rusul” Muhamed el Uthejmin, ueb-faqja: islamëay.net. Pra, njerëzit kanë nevojë për udhëzues që ua tregon atyre rrugën e shpëtimit me gjuhën që e kuptojnë. Për këtë arsye, Allahu i zbriti librat tek ata profetë me gjuhën e popujve të tyre, që t’u përçohet atyre shpallja dhe që ta kuptojnë atë në mënyrë të qartë e të shpjeguar, kthjellët që u në fle zemra pa ngatërresa e turbullira.

A janë profetët të mbrojtur nga gabimet?

Profetët janë njerëz si të gjithë njerëzit, pra kanë natyrë njerëzore. Allahu i ka mbrojtur ata nga gabimet që kanë të bëjnë me Shpalljen, gjithashtu i ka mbrojtur ata të mos njollosen me ndonjë të metë në sjelljet dhe moralin e tyre, që të jenë shëmbëlltyrë e shkëlqyeshme e njerëzit t’i pasojnë ata në fjalët dhe veprat e tyre dhe në mënyrë që të mos i marrin si urë për ta diskredituar Shpalljen. Megjithatë, krahas mbrojtjes së tyre nga Allahu, ata mbeten fundi fundit njerëz, që bien në gabime të zakonshme, por këto gabime nuk e njollosin përcjelljen e tyre të Shpalljes, siç mund të jetë shembull: gabimi i përcaktimit të vendit të përshtatshëm për mbjellje, apo pozitës së duhur gjatë luftës, apo stërmundimi në rrugën e thirrjes për te Allahu.Shiko dhe: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 131; shiko dhe: “Ismetul enbija” Muhamed ed Delimij, f. 4.

Kush është Muhamedi ?

Ai është Profeti i fundit të cilin e dërgoi Allahu te të gjithë robërit e Tij. Quhet Muhamed, i biri i Abdullahit, i biri i Abdulmutalibit, nga fisi hashimij e pastaj kureshij. Ka lindur në Mekë ditën e hënë në muajin Rabi’ul evel, i njohur si Viti i Elefantit. Babai i ka vdekur derisa ishte në barkun e nënës së tij, ndërsa nëna i vdiq kur ishte gjashtë vjeç. U kujdes për të gjyshi i tij Abdulmutalibi, kur vdiq ai mosha e Profetit ishte tetë vjeç. Më pas e morri nën përkujdesje xhaxhai i tij, Ebu Talibi, i cili e thërriste Profetin i sinqerti, besniku, si rezultat i moralit të tij të lartë. Iu shpall profetësia kur ishte në moshën dyzet vjeçare. E filloi thirrjen e popullit të tij në Mekë për në fenë islame për trembëdhjetë vite. Kur iu shtuan mundimet emigroi për në Medine dhe qëndroi aty dhjetë vite. Aty në Medine i vëllazëroi ensarët dhe muhaxherët, e zbatoi ligjin e Allahut dhe gjykoi me të. Vdiq Profeti në vitin e njëmbëdhjetë hixhrij (pas emigrimit të tij në Medine) pasi përcolli Shpalljen dhe përmbushi amanetin.Shiko: “Usulud din el Islamij” Muhamed et Tuvexhrij, f. 74.

Çfarë e dëshmon vërtetësinë e të Dërguarit të Allahut ?

Provat e profetësisë së Muhamedit janë tejet të shumta. Më e rëndësishmja prej tyre është Kurani famëlartë. Ky libër i mbushur me mrekulli i bën njerëzit, që vazhdojnë gjeneratë pas gjenerate, të magjepsen nga thesaret dhe perlat e tij që mahnitin mendjet e ndritura njerëzore. Gjithashtu, nga provat e profetësisë së tij është vetë biografia e tij, virtytet e tij të larta, për të cilat edhe armiqtë e cilësuan me to para miqve të tij. Ai morri nofkën: i besueshmi besnik. Po ashtu, nga shenjat e profetësisë së tij janë mrekullitë e tij të cilat u përcollën tek ne brez pas brezi nga njerëzit të cilët i përjetuan ato. Po ashtu, nga shenjat e vërtetësisë së tij është kjo fe e mbushur e gjitha me plotë bukuri. Po ashtu, paralajmërimet për ardhjen e tij nga librat e mëhershëm. Po ashtu, kjo përhapje e vazhdueshme e fesë islame në çdo kohe e vend është nga shenjat e vërtetësisë së tij. Nga shenjat e vërtetësisë së tij është edhe njoftimi që bëri për popujt e kaluar dhe për ndodhitë e së ardhmes.Shiko: “Dalail en Nubuveh” Munkadh es Sekar, f. 4, 9, 18, 48, 105, 112, 128.

Si u ngrit në qiell Profeti brenda një nate të vetme?

Profeti është bartur mbi një kafshë të quajtur el Berak deri në Xhaminë e Shenjtë të largët (në Kuds), më pas është ngritur për në qiell nën shoqërimin e Xhibrilit (alejhis-selam). Allahu është i Gjithëfuqishëm që të bëjë çdo gjë dhe Atë asgjë në Tokë e as në qiell nuk mund ta bëjë të paaftë për të vepruar ndonjë gjë. Sikurse që sot e shohim se si njeriu me gjithë dobësinë e tij arriti të ndërtojë aeroplanin që ia kalon shpejtësisë së zërit. Apo shpikjen e mjeteve të dërgimit të imazhit në formën tre dimensionale, duke e bërë imazhin e personit në shumë vende në të njëjtën kohë. Allahu është më i Madh, më Madhështor dhe më i Fuqishëm sesa krijesat e Tij.

Pse Muhamedi ishte profeti i fundit?

Çështja e dërgimit të profetëve është e fshehur pas urtësisë, urtësisë së udhëzimit dhe orientimit. Librat e mëhershëm i kaplonte mangësia, shtrembërimi pas vdekjes së profetëve të tyre, urtësia e Allahut e kërkonte që ta dërgonte një profet me libër të cilit nuk i vihet pas mangësia e as shtrembërimi, madje Allahu e mori përsipër Vetë ruajtjen e tij deri në Ditën e Gjykimit. Kësisoj, mrekullia e Kuranit – i cili është libër i qartë dhe argument i ngritur për të gjithë krijesat – është e vazhdueshme, e kërkon logjika që Profeti Muhamed të jetë profeti i fundit, vula e tyre.

Pse duhet ta duam të Dërguarin ?

Dashuria për të është nga shtyllat e besimit, madje as besimi në Allahun nuk plotësohet vetëm se duke e dashur atë. Dashuria për të është e lidhur ngushtë me dashurinë për Allahun e Madhëruar. Allahu i Madhëruar e ka përzgjedhur atë në mes të njerëzve për ta përcjellë këtë mesazh madhështor të Shpalljes. Me të vërtetë Allahu e ka zgjedhur njeriun me prejardhjen me të mirë, me moralin më të lartë, me fjalët dhe veprat më shembullore, pasi Ai i Lartësuari është më i Dituri për atë të cilit i është besuar kumtimi i Shpalljes. Përderisa Allahu e ka përzgjedhur atë në mes të gjithë njerëzve për këtë detyrë madhore, atëherë ne e kemi detyrë që ta veçojmë atë me dashuri në mes të gjithë njerëzve. Sepse ai i njoftoi njerëzit me Zotin e tyre, ishte profeti më i mirë i dërguar te populli i tij, profeti më i mëshirshëm me kujdesin e tij, aq sa nuk gjejmë dashamirësi më shumë pas Allahut sesa nga ai për ne. Ai i ka duruar të gjitha vështirësitë dhe mundimet në rrugën e thirrjes së njerëzve për në fenë e Allahut dhe në mirësi. Madje i ngushtohej gjoksi kur nuk e besonte ndokush kur e thërriste që të shpëtojë nga zjarri i Xhehenemit, duke ndjerë mëshirë e keqardhje për ta. Allahu i Lartësuar thotë: “A mos vallë do të vrasësh veten nga pikëllimi, nëse ata nuk besojnë në këtë Fjalë (Kuran)?” (Kuran, 18:6) Prandaj ai është njeriu më meritor që ta duam pas Allahut.

Pyetjet që kanë të bëjnë me besimin në Ditën e Gjykimit

Çfarë është Dita e Gjykimit?

Ajo është dita në të cilën Allahu i ringjallë krijesat për t’u llogaritur. Quhet edhe si Dita e Fundit, pasi nuk ka ditë tjetër pas saj. Po ashtu quhet si dita Gjykimit apo Llogarisë, sepse Allahu i merr në llogari njerëzit në atë ditë për veprat të cilat i kanë bërë në këtë botë. Kësisoj, ai që ka bërë vepra të mira dhe i është bindur Allahut, atë e fut në Xhenet dhe e kundërta, ai që ka bërë vepra të këqija dhe nuk i është nënshtruar Allahut e fut në Xhehenem. Kjo ditë është dita në të cilën mbaron jeta e botës për të gjithë njerëzit. Gjithashtu, quhet edhe si Dita e Ngritjes, sepse është një nga kuptimet e saj, pasi njerëzit ringjallen dhe ngrihen nga varret e tyre për të dhënë llogari.Shiko dhe: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 68; shiko dhe: “El Jevmel ahir” Muhamed et Tuvexhrij, f. 6.

Kur është Dita e Kiametit? Pse është fshehur ajo ditë nga ne?

Askush nuk e di se kur do të ndodhë Dita e Kiametit, siç thotë Allahu i Lartësuar: “Të pyesin ty për Orën (e Kiametit) se kur do të ndodhë. Çfarë rëndësie ka për ty që ta përmendësh atë? Tek Zoti yt është fundi i (dijenisë rreth) saj. Ti je vetëm paralajmërues i atyre që i frikësohen asaj.” (Kuran, 79:42-45). Allahu e ka fshehur prej nesh këtë ditë, në mënyrë që të përpiqemi të bëjmë vepra të mira e të jemi në gatishmëri për të në çdo ditë, duke bërë sa më shumë vepra të mira e duke u larguar nga të këqijat. Sikur ta dinte njeriu se kur do të ngjajë ajo ditë, nuk do të pendohej vetëm se pak kohë para saj, e kështu do mbushej kjo botë me çrregullime edhe më shumë.Shiko dhe: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 67.

Çfarë është llogaridhënia?

Llogaridhënia është ngjarja kur Allahu do t’i mbledhë të parët e të fundit, siç e përshkruan Allahu këtë ndodhi në librin e tij Famëlartë: “Thuaju (o Muhamed): ‘Me siguri, edhe të parët, edhe të mbramët, do të tubohen në një ditë të caktuar’.” (Kuran, 56:49-50). Pastaj ua shfaq atyre punët e tyre, i njofton ata për to dhe i shpërblen sipas veprave të tyre. Ai që ka bërë mirë atë do e korrë, edhe ai që ka bërë keq atë do ta gjejë. Thotë Allahu i Madhëruar: “Kush ka bërë ndonjë të mirë, qoftë sa një thërrmijë, do ta shohë atë, e kush ka bërë ndonjë të keqe, qoftë sa një thërrmijë, do ta shohë atë.” (Kuran, 99:7-8).

Çfarë është vdekja?

Zakonisht fëmija në moshën gjashtë vjeçare e më poshtë nuk arrin ta kuptojë tërësisht se çfarë do të thotë vdekja dhe ringjallja, apo që vdekja është përfundimi i paevitueshëm për të gjithë njerëzit njëlloj. Kurse fëmija nga mosha gjashtë vjeçare deri në tetë, shumicën e rasteve mundet ta kuptojë se çfarë është vdekja dhe që do t’i ndodhë të gjithë njerëzit. Fëmija nga mosha tetë vjeçare deri në dhjetë, arrin përfundimisht ta kuptojë kuptimin e vdekjes dhe të gjithë ringjalljes. Ndodh që fëmija të kalojë mbi ndonjë sprovë të vdekjes së ndonjë familjari, kështu do të jetë hera e parë që do të përballet me këtë fenomen. Nuk e dimë se çfarë përjetime përjeton kur të dëgjojë për varrin apo vdekjen, por zakonisht do ta kaplojë frika nga këto çështje. Kësisoj, ne duhet të jemi të kujdesshëm dhe të iniciojmë sqarimin e vërtetë të kuptimit të vdekjes, pa e gënjyer fare apo pa tentuar që ta bindim se personi i vdekur ka udhëtuar apo gjëra të ngjashme, pasi nuk do të kalojë shumë kohë dhe do ta kuptojë të vërtetën nga të tjerët.
Më së miri para se t’i tregojmë fëmijës për vdekjen e ndonjë familjari, është që fëmijën ta marrim për një shëtitje duke ia shfaqur ndonjë zog të ngordhur, apo ndonjë pemë të tharë, apo ndonjë insekt të ngordhur e kështu fëmijës i bëhet e qartë kuptimi i vdekjes në formë reale dhe arrin ta perceptojë përmes shqisave. Më pastaj provojmë t’ia shpjegojmë fëmijës me thjeshtësi që i vdekuri ka shkuar të jetojë në botën e ardhshme dhe ne që të gjithë kur të vijë koha do t’u bashkohemi të gjithë atyre që vdesin para nesh. Do të jetojmë me ata në Xhenet, me lejen e Allahut.
Është e rëndësishme, gjithashtu, që t’i sqarohet fëmijës se vdekja nuk do të thotë fundi i jetës përfundimisht, por ajo është fillimi i jetës së ardhshme kur njeriu besimtar kalon në një jetë më të mirë, ndërsa keqbërësi mohues kalon te një jetë e hidhur ku korrë të mbjellat e veprave të veta të këqija. Allahu kur të na bëjë që të vdesim, kjo nuk do të thotë që Ai nuk na do neve, por na bën që të vdesim që të jetojmë në botën e ardhshme afër Tij, në Xhenetet e mrekullueshme të cilat nuk mundemi assesi t’i paramendojmë sa të bukura që janë.Shiko: “Tifluke ue es’iletuhu el haraxheh”, Shehijnez Abdulfetah, f. 76; shiko dhe: “Es’iletu tiflik el harexheh” Ebu el Mexhd Harak, f. 168.

Atëherë pse vdesin disa fëmijë?

Fëmijët, në përgjithësi, nuk bëjnë vepra të këqija, nuk bëjnë gabime me qëllim. Kësisoj, Allahu i kaplon ata fëmijë që vdesin me mëshirë dhe i fut në Xhenet. Atëherë kur të vdesë njeriu i mirë dhe të tretet, shpirti i tij mbetet dhe ngrihet te Krijuesi i tij Madhështor. Më pas përkujtohet emri i tij për të mirë, i mbesin veprat e tij të mira në zemrat e njerëzve. Kështu që, njeriu duhet të përgatitet për takimin me Zotin e tij dhe të bëjë vepra të mira sa më shumë duke u përmbajtur mësimeve të fesë islame.Shiko: “Es’iletu tiflik el harexheh” Ebu el Mexhd Harak, f. 170; shiko dhe: “Tifluke ue es’iletuhu el haraxheh”, Shehijnez Abdulfetah, f. 77.

Ku do të shkojmë pasi të vdesim?

Kur të mbarojë koha, të cilën na e ka caktuar Allahu të qëndrojmë në këtë botë, do të zhvendosemi në varr, i cili është vendi i caktuar për të vdekurit. Varri shndërrohet në kopsht prej kopshteve të Xhenetit për besimtarin që e beson Zotin e tij, i bindet Atij dhe bën vepra të mira përgjatë jetës së tij në jetën e kësaj bote, e kështu do të jetë në begati në varr derisa të ndodhë Kiameti.

A dëgjon apo shikon i vdekuri? Si mund të marrim frymë nën dhe? A ushqehet apo fle i vdekuri?

Po, i vdekuri e dëgjon selamin kur e përshëndesim me esselamu alejkum, i mbërrin atij lutja kur të lutemi për të. Mirëpo ai nuk merr frymë siç marrim ne, pasi ai nuk ka nevojë për frymëmarrje, sepse jeton në një botë tjetër, ndryshe prej jetës sonë në këtë botë. Rrjedhimisht, fillimi i botës së ardhshme është jeta e varrit, siç njihet me emrin berzah. Ajo ka natyrë dhe rregulla të tjera nga bota jonë e tanishme. Aty nuk ka frymëmarrje, e as ushqim e pije apo punë, por ka begati të vazhdueshme apo dënim të vazhdueshëm, Allahu na ruajttë prej tij!Shiko dhe: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 79.

Çfarë është Xheneti dhe çfarë ka në të?

Xheneti është shtëpia e shpëtimit, është vendi i bukur në të ke çdo gjë që dëshiron, çdo gjë që do. Në Xhenet shkojnë njerëzit e mirë të cilët bëjnë vepra të mira, i ka tetë porta, të cilat janë të shkallëzuara. Hyjnë besimtarët në to sipas veprave dhe mëshirës që u takon. Pronari i veprave të mira të shumta do të jetë në një vend më të bukur dhe me të lartë sesa ai që ka më pak vepra të mira, por që të gjithë do të jetojnë në kënaqësi, begati e hare. Në Xhenet do të jetojmë të lumtur nuk do të sëmuremi asnjëherë dhe as nuk do të na kaplojë lodhja, do ta shohim Allahun e Madhëruar, do t’i shohim profetët (alejhimus-salatu ue selam) dhe do t’i takojmë të gjithë ata që i duam, me lejen e Allahut të Lartësuar. Aty kemi çdo gjë që duam a dëshirojmë nga: pijet, ushqimet, kënaqësitë dhe begatitë.

Çfarë është Xhehenemi dhe pse e ka krijuar Allahu atë?

Xhehenemi është gremina e dënimit, është vendi të cilin Allahu e ka përgatitur për të gjithë ata që bëjnë vepra të këqija dhe i dëmtojnë njerëzit, i bëjnë gjynah Allahut e nuk i binden urdhrave të Tij.

Po përfundimi i kafshëve si është? A shkojnë në Xhenet apo në Xhehenem?

Kafshët nuk janë të obliguara me bindje ndaj Allahut. Ato janë krijesa të nënshtruara të cilat i krijoi Allahu që t’i shërbejnë njeriut. Ato nuk kanë llogari e kështu as shpërblim e as dënim. Në Ditën e Gjykimit ringjallen të gjitha kafshët të cilat i marrin të drejtat e tyre nga njëra-tjetra. Kështu dashi pa njërën brinjë i goditur në jetën e kësaj bote, e merr hakun nga dashi me brinjë. Atëherë kur të përfundojë marrja e hakut te kafshët, Allahu u thotë të bëhen pluhur dhe kështu ato bëhen.

Pyetjet që kanë të bëjnë me besimin në paracaktimin

Çfarë do të thotë caktimi dhe paracaktimi?

Caktimi apo paracaktimi është shtyllë prej shtyllave të besimit. Allahu i Lartësuar thotë: “Sunduesi i qiejve dhe i Tokës, i Cili nuk ka bir e nuk ka ortak në pushtet; i Cili ka krijuar çdo gjë dhe e ka rregulluar si duhet!” (Kuran, 25:2). Paracaktimi i Allahut do të thotë: Dituria e plotë e Allahut, të shkruarit e Tij, dëshira e Tij dhe të krijuarit e Tij.Shiko: “El Iman bil kada uel kader” Dr. Muhamed el Hamed, f. 36.

Si ka mundësi që Allahu e di një gjë që do të ndodhë para se të ndodhë?

Mund t’i ilustrohet përgjigjja me një shembull mjaft të thjeshtë e të prekshëm. I themi fëmijës: ndërtuesi i lojës kompjuterike me të cilën luan, i di të gjitha mundësitë që mund t’i veprojë loja edhe para se t’i bëjë ato. Nuk është çudi, sepse tashmë ai e ka ndërtuar lojën dhe i ka caktuar çdo detyrë a lëvizje të vogël apo të madhe brenda kësaj loje. Pra ai, ndërtuesi, e di çdo cep apo anë të mundësive dhe hapësirës së kësaj loje, në të cilën mund të lëvizësh ti. Allahut i takon shembulli më i Lartë, Ai i Cili e ka krijuar njeriun është i Gjithëfuqishëm t’i bëjë këto gjëra. Allahu ka fuqinë më madhështore, ka diturinë më gjithëpërfshirëse dhe është Krijuesi i Përkryer. Dituria e Tij përfshin çdo gjë që ka krijuar para se ta krijonte dhe gjatë krijimit dhe pas krijimit të saj. Allahu është Ai që ka krijuar njeriun, kohën dhe vendin. Allahu di çfarë kishte dhe çfarë do të bëhet, si dhe di se çfarë është para se të ndodhë.

A jemi ne të detyruar? A ka njeriu liri dhe vullnet të zgjedhjes në veprimet e tij?

Ne jemi në disa veprime të detyruar dhe në disa tjera kemi lirinë e zgjedhjes së veprimit apo mosveprimit të tyre. Për shembull: e kemi të imponuar lindjen apo vdekjen, gjatësinë e jetës, jemi të detyruar e jo të lirë në zgjedhjen e prindërve, të detyruar në përkatësinë e farefisit, etj. Ndërsa në anën tjetër, jemi të lirë të zgjedhim a të falemi apo jo, të besojmë apo të mos besojmë. Me gjithë këtë liri të zgjedhjes që kemi, vullneti dhe dëshira jonë është nën dëshirën dhe vullnetin e Allahut. Me fjalë të tjera, sikur Allahu të donte që të na privojë nga lira e përzgjedhjes do mund ta bënte atë dhe sikur të donte të na pengonte nga lënia e veprës do mund ta bënte. Ai e ka caktuar që njeriu të ketë lirinë e zgjedhjes dhe do llogaritet pastaj për përzgjedhjen e tij. Ky pra, është edhe kuptimi i fjalës së Allahut të Lartësuar: “Por ju nuk mund të dëshironi, përveçse me vullnetin e Allahut, Zotit të botëve!” (Kuran, 81:29).

Mund t’i shpjegohet në mënyrë praktike tematika e zgjedhjes së veprave apo të imponimit të tyre në këtë mënyrë: Edukatori e merr një gotë të kristalit, ia afron fëmijës dhe i thotë:

– A mund ta thyesh këtë gotë duke e hedhur në dysheme?
– Sigurisht që mundem, – do të përgjigjet fëmija.
– Atëherë çfarë të pengon që mos ta thyesh atë?
– Është gabim, nuk është e udhës të bëjmë dëm, – do të thotë fëmija.

Më pas edukatori do vazhdonte sqarimin: kësisoj pra, me të vërtetë Allahu e dinte në pafillimësi që ti nuk do ta thyeje gotën, pasi ti je djalë i mirë/vajzë e mirë dhe e dinte gjithashtu që fëmija i keq do ta thyente gotën. A të pengoi ndokush që të mos e thyeje gotën? Apo, a e detyroi fëmijën e keq ndokush ta thyente gotën? Kështu pra është udhëzimi dhe devijimi.

Pastaj krahas kësaj i thuhet se njeriu nuk e di se çfarë i ka caktuar Allahu atij, madje ti nuk je i kërkuar ta dish atë se çfarë është shkruar për ty. Sigurisht nga ty kërkohet të besosh diturinë gjithëpërfshirëse dhe të plotë të Allahut, e nga kjo dituri rrjedhë të shkruarit e caktimeve. Rrjedhimisht, ti je përgjegjës për zgjedhjet e tua dhe se sa i bindesh urdhrave të Allahut dhe sa largohesh nga të ndaluarat e Tij; gjithsesi sipas mundësive dhe zgjedhjeve tuaja.

Nëse Allahu e ka shkruar në pafillimësi që prej nesh do të ketë që gabojnë e do të devijojnë, atëherë pse na dënon?

Kjo dituri është dituri hyjnore, ndërsa njerëzit nuk kanë fare pjesë në të. Njerëzit nuk kanë gjë tjetër pos supozimeve dhe iluzioneve të kota. Njeriu do të llogaritet për punët e tij për gjatë jetesës së tij në këtë botë dhe nuk ka fare hapësirë për të që ta njohë të fshehtën të cilën ia ka shkruar Allahu. Caktimet e shkruara janë argument për të kaluarën dhe jo për të ardhmen. I thuhet gjithashtu fëmijës se pasi Allahu t’i ka shkruar çështjet e tua në këtë botë, atëherë pse i bën gjërat të cilat të sjellin dobi dhe i braktis ato që të dëmtojnë në jetën e kësaj bote?! Mund t’i ilustrohet me një shembull tjetër gjithashtu, duke i thënë se nëse ndokush do dëshironte të udhëtonte për në një vend, ndërsa ky vend i ka dy rrugë, njëra prej tyre është e sigurt, kurse tjetra e rrezikshme, vallë, cilën rrugë do ta zgjedhë?! Normalisht, do ta zgjedhë rrugën e sigurt. Kësisoj i ngjan edhe rrugëtimi për në botën tjetër, njeriu e përzgjedh rrugën e sigurt që e shpie në Xhenet. Rrugë kjo që është të bindurit ndaj urdhrave të Allahut dhe të larguarit nga ndalesat e Tij. Sikur të ishte caktimi argument për t’u arsyetuar ndokush, nuk do të kishim mundësi t’i kapnim kriminelët, pasi ata vazhdimisht do të arsyetoheshin që veprat e tyre kanë qenë të caktuara të ndodhin.Shiko: “El Iman bil kada uel kader” Dr. Muhamed el Hamed, f. 130-134. Prandaj, njeriu duhet t’i nënshtrohet dhe bindet Allahut të Lartësuar, sepse “Allahu nuk mund të pyetet për atë që punon, kurse ata do të pyeten.” (Kuran, 21:23).

Pse na ka krijuar Allahu? Ç’është esenca e kozmosit? Pse i ka krijuar Allahu kafshët?

Allahu i Madhëruar thotë: “Xhindet dhe njerëzit i kam krijuar vetëm që të Më adhurojnë.” (Kuran, 51:56). Jemi krijuar për një qëllim që do të na bëjë dobi, që është të adhuruarit e Allahut të Lartësuar. Rezultatet do të jenë në botën tjetër sipas veprave tona. Xheneti do të jetë vendbanim për vepërmirët, ndërsa zjarri i Xhehenemit për vepërkëqijtë. Ky kozmos, e tërë gjithësia është krijesë e Allahut të Lartësuar, është krijuar me përpikëri e dituri. Allahu i ka krijuar qiejt e Tokën, i përhapi planetët, i krijoi yjet si shenja orientimi, mrekulli e stoli të qiellit. E krijoi Diellin qe të na ngrohë e nxehë, që të mundësojë mbirjen e bimëve e zhdukjen e baktereve. I krijoi kafshët të nënshtruara për njeriun, i cili ushqehet nga to dhe i shfrytëzon për bartje, siç thotë Allahu i Lartësuar: “(Ai ka krijuar) edhe kuajt, mushkat dhe gomarët, që ju t’i shaloni dhe t’i mbani për bukuri. Ai krijon edhe gjëra që ju nuk i dini.” (Kuran, 16:8). Pra, përgatitja e tokës për të banuar njerëzit në të dhe krijimi i gjërave para se të krijohej njeriu, është nga ana e nderimit të cilin e ka veçuar Allahu për njeriun. Shtuar kësaj, të gjitha këto gjëra e lavdërojnë dhe madhërojnë me falënderim Allahun e Lartësuar; pra në vetvete janë në adhurim ndaj Allahut, siç thotë i Lartësuari: “Atë e madhërojnë shtatë qiejt, Toka dhe gjithçka gjendet në to. Dhe nuk ka asgjë që nuk e madhëron Atë, duke e lavdëruar, por ju (o njerëz) nuk e kuptoni madhërimin që i bëjnë ata. Ai, me të vërtetë, është i Butë dhe Falës.” (Kuran, 17:44).Shiko: “El Hikmetul min halkil hajl nebat kablel insan” Qendra për Fetva në ueb-faqen: islamweb.net (18.5.2006).

A do t’i marrë Allahu në llogari ata të cilëve nuk iu dërgua ndonjë profet?

Ata do të vihen përballë provimit dhe llogarisë, e kështu do t’i sprovojë Allahu në Ditën e Gjykimit duke i urdhëruar që t’i binden Atij, nëse do t’i përgjigjen dhe binden Allahut, do të hyjnë në Xhenet dhe në të kundërtën nëse rebelohen e nuk binden do të hyjnë në Xhehenem.

Pse i ka krijuar Allahu të këqijtë?

apo mund të zgjedhësh të jesh jo i tillë, por doemos do të marrësh përgjegjësi për rezultatet e zgjedhjeve të tua. Kjo është begati nga Allahu dhe urtësi. Të këqijtë mund të bëhen të mirë dhe roli ynë është që t’i ndihmojnë ata të bëhen të tillë, kurse nëse refuzojnë të bëhen të mirë dhe këmbëngulin në të keqen, atëherë detyra jonë është t’i mbrojmë njerëzit nga e keqja e tyre, në mënyrë që të na dojë ne Allahu i Lartësuar dhe të na shpërblejë. Allahu i Lartësuar është Krijuesi i çdo gjëje në këtë botë dhe kjo botë është vend i sprovave dhe provimit. Allahu i Lartësuar thotë: “Ai i ka krijuar jetën dhe vdekjen, për t’ju provuar se kush prej jush do të veprojë më mirë; Ai është i Plotfuqishmi dhe Falësi i madh.” (Kuran, 67:2). Nga sprovat është edhe ekzistenca e së keqes mes shejtanëve dhe të shprishurve nga njerëzit.Shiko: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 155.

Pse lindin disa njerëz me të meta fizike?

Ata njerëz i sprovon Allahu me mungesa e sëmundje që të bëjnë durim që t’u shtohen veprat e mira dhe që të na i kujtojë Allahu begatitë me të cilat na ka furnizuar, pasi shumicën prej nesh i ka krijuar të shëndoshë, që ta falënderojmë Atë për këtë. Gjithashtu, të na e kujtojë dobësinë tonë përballë fuqisë madhështore të Allahut, në mënyrë që të mos tregohemi mendjemëdhenj, por të jemi modestë e kokulur duke ndihmuar njëri-tjetrin. Pas Ditës së Llogarisë ata që ishin me të meta fizike do të jetojnë vazhdimisht me shëndet të plotë në Xhenetet e bukura me lejen e Allahut.Shiko: “Rudud ala shubuhat muteadideh” Qendra për Fetva në ueb-faqen islamweb.net (7.6.2008).

Pse kemi ndarje mes të pasurit dhe të varfrit? Pse disa të këqij jetojnë në kështjella e disa të mirë në kasolle?

Çdo furnizim që ndodhet në këtë botë është nga furnizimi i Allahut të Lartësuar. Allahu i sprovon robërit e Tij, nganjëherë njeriun e mirë e furnizon që ta sprovojë dhënien e tij te të tjerët. Nganjëherë e privon ndokënd nga furnizimi që t’i sprovojë atij durimin dhe durueshmërinë e tij të mos vjedhë apo armiqësojë. Sado që të jetojë njeriu i mirë në këtë botë të përkohshme si durimtar, do t’i rritet atij shpërblimi në Ditën e Gjykimit.
Atij njeriu që i është shtuar furnizimi me bollëk, ndërsa të tjerët nuk kanë pjesë në pasurinë e tij, madje u bën dëm atyre, pa dyshim që Ai do dënohet në Ditën e Kiametit, pasi ai nuk i vlerësoi begatitë e Allahut.

Mund t’i themi fëmijës, gjithashtu, se Allahu i ka krijuar njerëzit në shkallë të ndryshme, prej tyre ka të varfër e prej tyre ka të pasur. Kjo, në mënyrë të atillë, që i pasuri të jetë i ndjeshëm dhe ta mirëkuptoj të varfrin, e kështu ta ndihmojë atë. Nga urtësia e Allahut është që njerëzit të dallojnë në çdo gjë, ashtu që gjuhët e tyre janë të ndryshme, ngjyra apo raca të shumta, punëtorë a dembelë, bujarë a koprracë, egoistë a altruistë. Dallojnë në pasurinë e tyre materiale, prej tyre ka të pasur e prej tyre të varfër, e gjithsecili prej tyre është nën sprovë, pasuria është sprovë e po ashtu varfëria është sprovë. I pasuri sprovohet se a do të shpenzojë për të varfrit? A do të nxjerrë zekatin? A do të jetë bujar? A do të japë lëmoshë e sadaka? E në anën tjetër edhe i varfri sprovohet, a do të bëjë sabër? A do të punojë? A do të kërkojë furnizimin nëpër tokë? Apo do të zaptojë pasuri pa të drejtë? A do të vjedhë? Të gjithë janë në sprovë, por e garantuara për të dy palët është që furnizimi është nga Allahu i Lartësuar dhe se pasuria apo varfëria nuk i privon ata nga hyrja në Xhenet apo në Xhehenem. Të gjithë janë të ngarkuar varësisht prej asaj që posedojnë. Sikur të ishin të gjithë njerëzit të së njëjtës shtresë, të themi të pasur, nuk do t’i shërbenin njëri-tjetrit e as nuk do të kishin nevojë për njëritjetrin. Allahu i Lartësuar thotë: “Jemi Ne ata që ua ndajmë njerëzve mjetet e jetesës në këtë botë, duke i ngritur në shkallë disa më lart mbi të tjerët, me qëllim që disa t’u shërbejnë të tjerëve.” (Kuran, 43:32). D.m.th.: t’i shërbejnë njëri-tjetrit e kështu të vazhdojë cikli i jetës, pasi sikur të ishte vetëm një shtresë, edhe jeta do ngecte.Shiko: “El Murebun ue teseulat el atëfel” të Nevel el Halifeh, f. 96; shiko dhe: “El Es’iletul akadijeh indel atëfel uel ixhebeh alejhe” Dr. Besam el Amush, f. 160.

Pse sëmuremi? Pse njeriun e godasin sprovat?

Allahu e sprovon çdo njeri, a do të jetë durimtar kur të sëmuret apo do të zemërohet? Allahu me të vërtetë e shpërblen atë që tregon durim me një shpërblim të hatashëm, me të cilin besimtari do të gëzohet shumë Ditën e Gjykimit. Sprovat, sëmundjet, fatkeqësitë, dhimbjet janë caktime të cilat i ka caktuar Allahu për t’u ngritur shkallët besimtarëve, që t’i pastrojë zemrat tona dhe moralin tonë nga mendjemadhësia, vetëpëlqimi e mburrja. Përgjatë këtyre peripecive besimtari afrohet te Zoti i tij me lutje e durim, e kështu i rritet besimi dhe i shtohen veprat e tij të mira, ku do ta dojë Zoti i Tij; po ashtu që njeriu t’ia dijë vlerën e mirëqenies, shëndetit e begative.

Mund t’i përafrohet fëmijës kjo temë me një shembull si vetura, bie fjala. E pyesim fëmijën se pse është prodhuar vetura? Që të lëvizë, apo jo? Atëherë çfarë të themi kur kompania prodhuese ia shton veturës frenat? A nuk bie në kundërshtim roli i saj i lëvizjes me frenat ndaluese të lëvizjes? Sigurisht që përdorimi i frenave është i domosdoshëm për sigurinë e veturës, gjersa makina është prodhuar që të lëvizë, por frenat janë ato që e ndalin atë në kohë të caktuar, që vozitësi i saj të mos dëmtohet. Ashtu siç Allahu i Lartësuar na ka krijuar që të na bëjë të lumtur me adhurimin e Tij dhe begatitë e Tij ndaj nesh, po ashtu i ka krijuar Allahu sprovat që t’ia përkujtojë njeriut të shkujdesur detyrën madhështore për të cilën është krijuar, e kështu të zgjohet nga shkujdesja e hutia, ta kujtojë Zotin e tij, të bëjë durim e të shpresojë shpërblimin e Tij.

A është Allahu Ai i cili i ka krijuar kafshët dhe insektet dëmtuese?

Allahu është Krijuesi i çdo gjëje, është Zoti i çdo gjëje, Ai siç i ka krijuar këto krijesa me fuqinë e Tij madhështore, po ashtu i ka krijuar ato sipas urtësisë së Tij të Plotë. Pasi Ai është Më i Urti, i Gjithëdituri, i Cili i di çështjet e tyre, ndryshe nga ne që nuk i dimë, sepse dituritë dhe njohuritë tona janë të cekëta në krahasim me diturinë dhe urtësinë e Allahut të Lartësuar. Ai thotë në Kuran: “Ndërsa juve nuk ju është dhënë veçse pak dijeni.” (Kuran, 17:85). Pra, ne nuk mund t’i dimë të gjitha urtësitë për të cilat i ka krijuar Allahu këto kafshë, gjersa mund të theksojmë që nga urtësitë e krijimit të këtyre krijesave është nxjerrja në pah e përsosurisë së krijimit të Allahut në krijimtarinë dhe kujdesin e Tij për krijesat e Tij. Me gjithë numrin e shumtë të këtyre krijesave, Ai që të gjitha i furnizon.

Gjithashtu, Ai i Madhëruari i sprovon disa me to dhe i shpërblen disa të cilët janë goditur nga to dhe trimëria e njeriut shfaqet kur t’i mbysë ato. Po ashtu, shfaqet dobësia e njeriut dhe paaftësia e tij në dhimbjet apo sëmundjen e tij, si pasojë e një krijese shumë më të vogël se ai. Pastaj kemi shfaqjen e mjekësisë dhe përvojës. Sa prej barërave shëruese janë nxjerrë nga helmet e gjarpinjve apo të llojit të tyre! Po ashtu, gjarpërinjtë i hanë minjtë të cilët i dëmtojnë të korrurat nga të mbjellat bujqësore. Pastaj shumë nga këto kafshë dëmtuese janë ushqim për kafshë të tjera dobiprurëse. E gjitha kjo formon një unazë të baraspeshuar të ekzistencës në natyrë, të cilën Allahu e ka caktuar për krijesat e Tij.

Pse duhet të falemi pesë herë brenda ditës e natës?

Adhurimet të cilat i ka bërë Allahu obligim për ne, në të vërtetë janë mjete për fisnikërimin e shpirtit të besimtarit, ngritjes së tij drejt piedestaleve të larta. Por, sa pak që punohet në këtë drejtim në përfitimin e mirësive të fshehura pas saj!Shiko: “el Iman uel hajet” Dr. Jusuf el Kardavij (Fq. 6). Përderisa namazi përfshin leximin e Kuranit, lutjen dhe dhikrin, e që është përmbledhës i pjesëzave të adhurimeve në mënyrën më të përkryer, atëherë namazi është më i mirë se sa leximi i Kuranit, dhikrit apo lutjes të bëra ndaras. Në namaz janë përfshirë që të gjithë llojet e adhurimeve në një trup të vetëm.Shiko: “el Vebil es Sajib” Ibn el Kajim (fq. 234). Besimtarët me të vërtetë gëzohen me namazin, sepse në të e lusin Allahun për çdo gjë që duan dhe Ai u përgjigjet atyre. Ne falemi, pasi Allahu e ka bërë detyrë e obligim për ne, kurse ne çdoherë duam që të bëjmë atë që Allahu na ka urdhëruar. Ne e adhurojmë Allahun, sepse Ai është Krijuesi dhe Furnizuesi ynë. Vetëm Ai Meriton të adhurohet prej sa e sa të mirave të shumta na i ka dhënë, të cilat nuk numërohen e as përthekohen. Allahu i Lartësuar thotë: “Nëse do t’i numëronit mirësitë e Allahut, nuk do të mund t’i llogarisnit ato. Allahu është vërtet Falës dhe Mëshirëplotë.” (Kuran, 16:18). Adhurimi i namazit, në të vërtetë, është shprehje e dashurisë dhe falënderimit tonë për Allahun dhe pranimi i nevojës sonë për Të, që të na e ruajë mirëqenien, e të na japë sukses e ndihmë drejt mirësive, e t’i largojë të këqijat nga ne. Pa dyshim që Allahu nuk ka nevojë për adhurimin tonë, pasi Ai nuk ka nevojë për asgjë, as për veprat tona, as për ne dhe as që i hyjnë në dobi Atij.

Pra, adhurimet janë urdhra nga Allahu, i Cili kërkoi nga ne ta adhurojmë Atë ashtu siç na mësoi i Dërguari i Tij, Muhamedi. Ky pra është edhe kuptimi i dëshmisë, shehadetit, që d.m.th.: e adhurojmë Allahun sipas metodikës së të Dërguarit të Tij . Po ashtu, këto adhurime janë mjet për arritjen e shpërblimeve madhështore të cilat janë shkaqe për hyrjen tonë në Xhenet. Nga urtësia e caktuar e Allahut është që njerëzit t’i shpërblejë sipas veprave të tyre. Rrjedhimisht, Xheneti është malli i Allahut, që është shumë i shtrenjtë dhe çmimi i tij është bindja jonë ndaj Allahut të Lartësuar.

E kam lutur Allahun në namaz që të rritem me shpejtësi, ndërsa Allahu nuk më është përgjigjur në lutjen time?

Lutja ka norma dhe edukatë që duhet t’i marrim në konsideratë. Nga edukata e lutjes është që të respektohen ligjet dhe rregullat, të cilat i ka vënë Allahu i Lartësuar që kjo botë të funksionojë. Ne e lusim Allahun, kurse Ai i Lartësuari bën më të mirën për atë që zgjedh për ne. Ju mund të kërkoni nga prindërit tuaj që të luani me biçikletën tuaj në rrugën e caktuar për makinat, ndërsa ai do të refuzojë prerazi, pasi ai ty ta do të mirën dhe e di që mospërgjigjja e tij në kërkesën tënde është, në të vërtetë, për të mirën tende. Nga bujaria e skajshme e Allahut të Lartësuar është që lutjet tona i kanë tri gjendje: e para, të na përgjigjet Allahu dhe të na i plotësojë lutjet tona; e dyta, të na e largojë Allahu me lutjen tonë ndonjë sprovë a fatkeqësi që mund të na ndodhte; dhe e treta, e ruan Allahu lutjen tonë për Ditën e Gjykimit, që të na e plotësojë me diçka më të mirë në Xhenet.

Pse nuk jam e bukur siç është shoqja ime?

Sepse Allahu e ka krijuar çdokënd në mënyrë të veçantë që dallon prej njëri-tjetrit. Çdo krijim i Allahut është i bukur, siç thotë Allahu i Lartësuar: “Në të vërtetë, Ne e krijuam njeriun në trajtën më të përkryer.” (Kuran, 95:4). Çdo njeri është i veçantë në krijimin e tij të posaçëm, atë që e ka krijuar Allahu shumë të bukur duhet ta falënderojë Allahun më shumë, kurse ajo që nuk e ka atë bukuri, duhet të jetë e kënaqur dhe ta pranojë atë. Ai që falënderon dhe bën durim ka shpërblime të mëdha te Zoti i tij.Shiko: “El Murebun ue teseulat el atëfel” të Nevel el Halifeh, f. 95.

Nëse Allahu na do, atëherë pse na ndodhin fatkeqësi?

Allahu na sprovon ne, që të dallohet i miri nga i keqi. Mund ta sprovojë Allahu njeriun në mënyrë që të kthehet tek Ai e të jetë afër Tij vazhdimisht. Sprovat janë provime të cilat i sprovon Allahu të dashurit e Tij. Që t’i fisnikërojë dhe pastrojë, t’u lartësojë atyre shkallët e gjithashtu që të jenë shëmbëlltyrë për të tjerët, në mënyrë që të bëjnë durim e t’i pasojnë ata. Për këtë ka thënë Profeti : “Njerëzit më të sprovuar janë profetët, pastaj të tjerët pas tyre.”E ka shënuar Albani në Sahih el Xhemiu (992). Kësisoj, njeriu sprovohet varësisht nga besimi i tij. Nëse në fenë e tij ka qëndrueshmëri e fortësi, atëherë sprovat për të do të jenë më të mëdha. Për këtë Allahu i ka sprovuar profetët me sprova marramendëse, prej tyre ka që u vranë, prej tyre u dëmtuan, prej tyre kishin sëmundje të rënda që u stërzgjatën, siç kemi shembullin e Ejubit (alejhis-selam). Edhe Profeti ynë është lënduar e dëmtuar shumë në Mekë dhe Medine, megjithatë përkundër kësaj, ai bëri durim . Pra, sprovat bien mbi besimtarët varësisht nga besimi i tyre i lartë apo devotshmëria e tyre e qëndrueshme.(241) Gjithashtu, duhet theksuar te fëmija një çështje e ajo është që Allahu bën çfarëdo që Ai do, gjykon siç dëshiron, Allahu nuk pyetet, por Ai i pyet të tjerët, sepse Ai është Gjykatësi më i Drejtë.

Këto ishin pyetjet më të shpeshta. Do të gëzoheshim shumë nëse na kontaktoni në adresën elektronike për pyetje të tjera të reja, apo për propozimin e ndonjë tjetër modeli përgjigjesh. Abdullah ibn Hamed er Rekaf (Kontaktoni).

Back to top button